Dünya Gıda Dergisi - 2014/Eylül

Son Sayı

Dünya Gıda Arşivi

ARŞİV

Faydalı Bağlantılar

T.C Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı
Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü
İhracat Bilgi Platformu
T.C Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
FAO
KOSGEB
TMMOB Gıda Mühendisleri Odası
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası
Türkiye Gıda Sanayi İşverenleri Sendikası
Türkiye Gıda Dernekleri Federasyonu


ANKET

 
Mutfaklarınızda en çok hangi baharatı kullanıyorsunuz?
 
Kırmızı biber- Pul biber- İsot
Karabiber- Tuz
Kekik- Köri
Nane- Fesleğen
Kimyon, Yenibahar



Yazım Kuralları

Kahvaltı: Mutlu bir günün başlangıcı

Kahvaltı: Mutlu bir günün başlangıcı

Kahvaltı, düzenli bir hayatın başlangıcı ve günün olmazsa olmazıdır. Zira kahvaltı, günün kuvvet ve zindeliğinin alt yapısını oluşturur.

Tahir Tekin Öztan Okan Üniversitesi Danışma Kurulu Üyesi tahirtekinoztang@gmail.com Çocukluğumdan bu yana “güne nasıl başlarsan, öyle gider” derdi annem. Mutlu bir güne başlamanın yolu hiç kuşkusuz sağlıktan geçer, sağlıklı bir günün yolu ise elbette kahvaltıdan…Günün ilk yemeği olan kahvaltı,kesinlikle kaçırılmaması gereken en önemli öğündür. Çünkü erken saatlerde alınan kahvaltıda bulunan glikoz gün içerisindeki performansı oldukça etkileyecektir. Kahvaltı, düzenli bir hayatın başlangıcı ve günün olmazsa olmazıdır. Zira kahvaltı, günün kuvvet ve zindeliğinin alt yapısını oluşturur. Geleneksel Türk mutfağının vazgeçilmez lezzetleri arasında kahvaltı, “baştacı” niteliğindedir. Kızarmış ekmek, Beyaz peynir, Sahanda veya haşlanmış yumurta, Siyah- yeşil zeytin, Dil-kaşar-çerkez vs onlarca çeşit peynir, Taze meyvelerden yapılmış leziz ev reçelleri, Sucuk- pastırma da geleneksel Türk kahvaltısının vazgeçilmezlerindendir. Özellikle bal veya kaymak, kahvaltıya baş döndürücü bir lezzet katar. Yanında da demli bir Türk çayı olursa, değmeyin keyfimize... İşte o yüzdendir ki; Türk kahvaltı sofraları (özellikle tatil günlerinde) sohbetler eşliğinde öğle yemeğine kadar uzayıp gidiyor. Ünlü şair Cemal Süreyya’nın da dediği gibi; "Yemek yemek üzerine ne düşünürsünüz bilmem, Ama kahvaltının mutlulukla bir alakası olmalı.." Çocukluğumuzda annelerimizin sabah erkenden kalkıp özenle hazırladığı, yanı sıra yapılan omlet, menemen, sucuklu yumurta gibi ek gıdalarla şenlendirdiği, her sabah ziyafet tadında, telaşla ettiğimiz ama hem görsel hem doyma açısından hafızamıza kazınan kahvaltının, gün içerisindeki başarılarımızda da ne kadar etkili ve önemli olduğunu yıllar sonra anlayabildik. Eğer uykuya yenik düşüp kahvaltı edemeden okula gitmişsek, gün boyu düşük performansla geçirirdik günümüzü. Zaten yıllar sonra da çalışan ve okuyan insanların kahvaltı etmeden çalıştıklarında, diğerlerine oranla başarı oranlarının ne kadar düştüğü bilimsel olarak da ispatlandı. Tüm dünya mutfakları incelendiğinde İngiliz kahvaltısı, Fransız usulü gibi terimler literatüre girmiştir. Oysa Türk Mutfağındaki kahvaltı kültürü yüzlerce çeşide sahip olmasına rağmen tanıtım eksikliği nedeniyle hak ettiği yeri bulamamıştır. Turizmin de dünyada çok önemli paralar kazandıran lokomotif bir sektör olduğunu düşünecek olursak mutfağın turizm sektörü için olan önemini sanırım vurgulayabiliriz. İyi tanıtımlar sayesinde Türk mutfağı ülkenin ekonomisi adına çok önemli bir gelir kapısı oluşturacaktır. Ancak, sahillerde yapılan 5 yıldızlı otellerin ucuz hizmet verebilmek adına sadece açık büfe ve kısırlaştırılmış malzemeyle yemek servis etmeleri, dünyada Türk mutfağını karalamaya ve itibar kaybetmesine sebep olacaktır. Son yıllarda yaşanan "kalite" sorunu da bu "herşey dahil" sisteminden kaynaklanmaktadır. Dört mevsimin yaşandığı, her bölgenin, her kentin kendine has ürün zenginliği olan Anadolu sofralarında kahvaltı ayrıcalıklıdır.Türk kahvaltısı bölgelere göre yetişen ürünler bakımından farklılıklar göstermesine karşın ortak noktalardan biri çorbadır.Kahvaltıda içilen çorba mideyi rahatlatır, günlük besin ihtiyacını karşılar. Üstelik dünya mutfaklarına bakıldığında Türk mutfağının en önemli farkı; kahvaltıda mevsime göre sebze-meyve tüketimidir ki sağlıklı beslenmenin en temel şartı da budur. Anadolu'nun lezzet haritasına baktığımızda; Marmara bölgesinde, Çanakkale'nin Peynir tatlısı; Bursa'nın cevizli eriştesi, Cumalıkızığın dut pekmezi; Balıkesir'in hoşmerimi, zeyşesi (zeytin reçeli); Ege bölgesinde, İzmir'in kumrusu, boyozu; Afyon'un kaymağı, sucuğu Bozcaada'nın domatesi; Çeşme'nin sakız reçeli enfes lezzetlerdir. Akdeniz bölgesinde; Antalya'nın turunçgilleri, ceviz-karpuz-patlıcan reçelleri, Isparta'nın gözlemesi, elma suyu; Mersin’in tantunisi; Antakya'nın zahteri, nar ekşisi, humusu, keçi peyniri, közlenmiş al biberini aynı lezzette başka yerde bulmak çok zordur. Karadeniz mutfağının kahvaltıdaki yansıması da bir o kadar özeldir.Trabzon’un ekmeği, karalahana çorbası, hamsili ekmeği, kır pidesi, mıhlaması, çökeleği, balı; Tokat’ın bez sucuğu ve tüm Türkiye'ye kahvaltıda eşlik eden çayı. İç Anadolu bölgesinde Eskişehir’in çiğ böreği, cevizli bükmesi, çorbaları, cevizli sucuğu; Kayseri’nin pastırması, ballı yumurtası. Doğu Anadolu’nun içleri ısıtan sıcak sütü; dünyaca meşhur Van'ın otlu peyniri, tahin-pekmezi; Kars’ın kaşar ve gravyer peyniri... Güneydoğu Anadolu'da Gaziantep'in alaca çorbası, beyranı, Antep Peyniri; Urfa’nın tiridi; Diyarbakır’ın kavurması yüzlerce zengin çeşitten sadece bir kısmı. Üstelik 7 bölgenin yüzlerce yöresel lezzeti düşünüldüğünde Anadolu’da tüm ürünlerin tüketilmesinin bir nedeni var. Mesela Güney ve Güney Doğu Anadolu'da sabah kahvaltılarında yenen ciğer kebabının geçmişi çok eski yıllara dayanmakta. Mardin Ulu Camii’nin hemen yanındaki yazılar, uzmanlar tarafından günümüz Türkçesine çevrildiğinde din adamlarının eski çağlardan bu yana küçük baş hayvanların iç organlarının güneşin dik geldiği saatlere yani öğle vaktine kadar yenmesini tavsiye ettiği yazılı. Bu tavsiyenin altında yatan temel neden bölgenin hava sıcaklığının çok yüksek olması nedeniyle bozulmayı engellemek. Türk mutfak kültürü ciddi olarak araştırıldığında her bölgenin kahvaltı kültürünün kendine has özellikleri ve tüketilme nedenlerinin olduğu görülür. Böylesine zengin kahvaltı kültürünün tanıtılmamasındaki hata hepimize aittir. Turizm sektörü başta olmak üzere "Türk kahvaltısı" tanıtılmalıdır.