Dünya Gıda Dergisi - 2014/Nisan

Son Sayı

Dünya Gıda Arşivi

ARŞİV

Faydalı Bağlantılar

T.C Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı
Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü
İhracat Bilgi Platformu
T.C Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
FAO
KOSGEB
TMMOB Gıda Mühendisleri Odası
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası
Türkiye Gıda Sanayi İşverenleri Sendikası
Türkiye Gıda Dernekleri Federasyonu


ANKET

 
En çok tükettiğiniz atıştırmalık hangisi?
 
Kuruyemiş ve kuru meyveler
Cips, patlamış mısır v.b
Meyve
Bisküvi, şekerleme v.b



Yazım Kuralları

Akıllı ambalajlar gıda güvenliğinde çığır açacak /

Akıllı ambalajlar gıda güvenliğinde çığır açacak /

Gıdaların bozuk olup olmadığını ya da dondurulmuş ürünün, tüketiciye ulaşana dek ısısının değişip değişmediğini, paket içinde mikroorganizmaların gelişip gelişmediğini; hatta gıdanın iyi pişip pişmediğini, artık satın alırken anlamak mümkün. Tüm bunları, yakın gelecekte yaygınlaşması beklenen akıllı ambalaj teknolojisi sayesinde bilebiliyoruz.

Gıdaların bozuk olup olmadığını ya da dondurulmuş ürünün, tüketiciye ulaşana dek ısısının değişip değişmediğini, paket içinde mikroorganizmaların gelişip gelişmediğini; hatta gıdanın iyi pişip pişmediğini, artık satın alırken anlamak mümkün. Tüm bunları, yakın gelecekte yaygınlaşması beklenen akıllı ambalaj teknolojisi sayesinde bilebiliyoruz.
Sıcaklık-süre indikatörü olan ambalajlar, biyosensörlü ve özel barkodlu ambalajlar, akıllı ambalaj örneklerinden bazıları ve bu ambalajlar, tüketiciyi gıdanın güvenli olup olmadığı ve kalitesi hakkında bilgilendiriyor.
Dünya Gıda'ya “Gıdaların hijyenik ve besleyici kalitelerini gösterecek akıllı ambalaj malzemesi kullanımının yakın gelecekte yaygınlaşması bekleniyor. Konuyla ilgili araştırmalar sürdürülüyor. Japonya'da ve ABD'de yaygın olmakla birlikte, Avrupa'da yeni yeni gelişen bu teknolojinin, EFSA (Avrupa Gıda Güvenliği Ofisi) tarafından onaylanması; yani çevreye ve insan sağlığına zararlı olmadığının kanıtlanması gerekiyor” açıklamasını yapan TÜBİTAK MAM, Gıda Enstitüsü'nden Dr. Sena Saklar Ayyıldız, bu ambalajların özellikleri ile ilgili olarak şu bilgileri verdi: “Akıllı ambalajların çalışma prensipleri; sıcaklık-süre, enzimsel kalite değişimi ve mikrobiyolojik aktivite ölçümlerine bağlı. Örneğin, sıcaklık-süre indikatörü olan ambalajlar, kullanıcıyı, ürünün taşıma ve dağıtım aşamasında maruz kaldığı sıcaklık koşulları ve bunun sonucunda oluşabilecek kalite değişimleri hakkında bilgilendiriyor. Özellikle soğutulmuş ürünlerde ısının değişip değişmediğini anlamak, ürünün ambalajına eklenen akıllı etiketlerle mümkündür. Etiketlerdeki renk değişikliği, ürünlerin kullanılabilirliği veya bozuk olup olmadığı hakkında tüketiciye bilgi veriyor ve tüketicinin seçim yapmasını kolaylaştırıyor; soğuk zincirle muhafaza edilip taşınan balık, et, tavuk, meyve ve sebze, süt vb ürünlerin raf ömürleri hakkında gayet net bilgi veriyor. Soğutulmuş bira kutuları için de, biranın soğuk olup olmadığını renk değişikliği ile gösteren akıllı sistemler mevcut ve ticari olarak kullanılıyor. Öte yandan biyosensörlü ambalajlar, kullanıcıyı, üründe mikroorganizma gelişip gelişmediği hakkında bilgilendirirken, özel barkodlu ambalajlar, gıdanın iyi pişip pişmediğini bile gösteriyor.”

Aktif ambalajlamada başarılı uygulamalar

Gıdaların raf ömürlerini arttırmak, daha etkin muhafazalarını sağlamak ve gıda zehirlenmelerini engellemek amacıyla, dünyada son yıllarda geliştirilmeye başlanan aktif ambalajlama teknolojisinin de ticari olarak başarıyla uygulandığını vurgulayan Dr. Sena Saklar Ayyıldız, konuyla ilgili şunları aktardı: “Aktif ambalajlama; bozulma reaksiyonlarının hızının azaltılması ve gıdanın raf ömrünün daha uzun olması için ambalaj içindeki ortamın değiştirilmesi veya modifiye edilmesidir. Aktif ambalaj içindeki reaksiyonlar kontrol altına alınır. Oksijen emiciler, karbondioksit emiciler ve salıcılar, nem çekiciler, etilen tutucular, antimikrobiyal madde salan plastikler aktif ambalajlara örnek olarak verilebilir. Nem çekici, etilen tutucu veya oksijen emici tabletler, ambalaj içindeki ortamda bulunan nemi, oksijeni veya etileni emerek gıdanın bozulmasına neden olan reaksiyonların yavaşlamasına ve ürünün raf ömrünün uzamasına yardımcı olur. Oksijen emici sistemler dünyada yaygın olarak kullanılıyor. Bu ürünlerin yapısında, indirgenmiş demir bileşiği vardır. Örneğin oksijen emici tabletler ilk defa Mitsubishi Gas Chemical firması tarafından Ageless ticari ismi ile 1977 yılında, Japonya'da piyasaya verildi. Etilen tutucular ise, taze meyve ve sebzenin taşınmasında, ürünlerin olgunlaşmasını geciktirmek amacıyla kullanılmaya başladı.”

Yenilebilen ve antimikrobiyal filmler

Yenilebilen ve mikrobiyal filmlerin direkt olarak gıda yüzeyine kaplandığını söyleyen Saklar, sözlerini şöyle sürdürdü: “Kaplama işlemi, gıdanın özelliklerine göre; daldırma, püskürtme vb. yöntemlerle yapılabiliyor. Kaplama işleminden sonra, yenilebilen film, gıda yüzeyinde, kısa bir sürede katı hale geçiyor ve gıdanın raf ömrü boyunca, yüzeyde oluşabilecek mikroorganizma gelişimini yavaşlatıyor veya durduruyor. Antimikrobiyal filmler ise, antimikrobiyal özellik taşıyan ve gıdalarda kullanılabilen antimikrobiyal maddelerin, film üretimi sırasında plastik ile beraber ekstrüzyon teknolojisiyle üretilmesi prensibine dayanıyor. Antimikrobiyal aktiviteye sahip ambalajlar, mikrobiyolojik gelişmeyi, mikroorganizma gelişme hızını azaltarak veya lag dönemini uzatarak yapıyor. Antimikrobiyal film üretmek için yapılan çalışmalarda, farklı antimikrobiyal maddeler kullanılıyor ve bu maddelerin filmin içinde homojen olarak dağılması isteniyor. Bu tür ambalajlarda kullanılan filmin, mekanik ve bariyer özelliklerinin, antimikrobiyal madde içermeyen filmden farklı olmamasına ve filmin antimikrobiyal aktivitesinin yüksek olmasına ihtiyaç duyuluyor.”