Coğrafi işaretli zeytinyağları

Milas Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Reşit Özer, zeytinyağlarının paketlenmesinde mutlaka koyu renk cam şişelerin tercih edilmesi gerektiğini söyledi. Ayvalık Ticaret Odası Başkanı Benhan İbrahim Kantarcı, "Bugüne kadar 38 marka, güncel olarak 2016 ve 2017 sezonu için 29 markaya Coğrafi İşaret vermiştir" dedi.

“Milas zeytinyağına coğrafi işaret almamızla birlikte Milas zeytinyağının değerinde belirgin bir artış oldu” diyen Milas Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Reşit Özer, zeytinyağlarının paketlenmesinde mutlaka koyu renk cam şişelerin tercih edilmesi gerektiğini söyledi.

Ayvalık Ticaret Odası Başkanı İbrahim Kantarcı, Yurt içerisinde Türkiye Odalar ve Borsalar birliği tarafından Coğrafi İşaretler içerisinde uygulama açısından iyi noktada olduğu düşünülerek Ayvalık Bölgesinin bu konuda Pilot bölge seçildiğini ifade etti.

Büşra Sözen

Milas ilçe sınırları içinde yaygın olan "memecik" türü zeytin ağaçlarından elde edilen zeytinlerden erken hasat, soğuk sıkım yöntemiyle çıkarılan zeytinyağı için "Milas zeytinyağı" adıyla coğrafi işaret patenti almak üzere T.C. Türk Patent Enstitüsü'ne başvuruda bulunduklarını söyleyen Milas Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Reşit Özer, “Başvuru için, zeytinyağının diğer bölgelerin zeytinyağlarından farkını kimyasal ve duyusal analizlerle ortaya koymamız gerekiyordu. Bu nedenle Milas zeytinyağının kimyasal ve duyusal analizlerini yaptırdık ve bunları bir rapor halinde T.C. Türk Patent Enstitüsü'ne sunarak Milas zeytinyağına menşe adıyla coğrafi işaret tescil talebinde bulunduk. T.C. Türk Patent Enstitüsü'nün sunduğumuz örnekler üzerinden yaptığı değerlendirme ve sunduğumuz raporlar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda Milas ilçe sınırları içinde memecik türü zeytinlerden elde edilen zeytinyağının diğer yörelerin zeytinyağlarından farklı özelliklere sahip olduğu kimyasal ve duyusal analiz sonuçlarıyla da belirlenmiş oldu. Bunun üzerine Milas zeytinyağı menşe adıyla coğrafi işaret alınacağına ilişkin bir resmi ilan T.C. Türk Patent Enstitüsü tarafından yerel ve yaygın basından birer gazete ilanıyla duyurusu yapılarak askıya çıkarıldı. Duyurunun yapılmasının ardından altı aylık süre içinde hiçbir kişi, kurum ve kuruluştan itiraz gelmeyince Milas Ticaret ve Sanayi Odasının yaptığı coğrafi işaret başvurusu kabul edilmiş ve onaylanmış oldu. Tescil, 27.05.2016 tarih ve 29724 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak kesinleşti. Böylece başvurumuz T.C. Türk Patent Enstitüsü tarafından bu "201 Tescil No'su" ile tescillenerek başvuruda bulunduğumuz 24.06.2014 tarihinden geçerli olmak coğrafi işaret patenti kapsamında 10 yıllık bir süre için korumaya alınmış oldu. 10 yıllık süre sonunda başvurumuzu yinelediğimizde koruma süresi bir 10 yıl daha uzamış olacak” dedi. Coğrafi işaretle tescillenen Milas zeytinyağının serbest yağ asidi miktarı oleik asit cinsinden yüzde 0.7 değerinin altında olduğunu ve meyvemsi bir aromaya sahip olduğunu ifade eden Özer, “Ağıza alındığında genizde hafif bir yanma duygusu uyandırır ve ağızda hafif bir acılık hissi verir. Ağızda taze biçilmiş çimen, yeşil elma, çağla, turunç, portakal, limon gibi bitki ve meyvelerin aromasını bırakır. Milas zeytinyağına coğrafi işaret almamızla birlikte Milas zeytinyağının değerinde belirgin bir artış oldu. Yağımızın kalitesine kalite katan erken hasat ve soğuk sıkım yöntemi yaygınlaşmaya başladı. Tüketicinin de bu yönde bilinçlenmekte olduğunu gördük; şimdi tüketici de erken hasat, soğuk sıkım zeytinyağı talep etmeye başladı. Tüketiciden gelen bu taleplerin giderek artması, üreticinin de geleneksel çalışma yöntemlerini bırakarak erken hasat, soğuk sıkıma yönelmesine etki yapmaya başladı ” diye konuştu. Özer sözlerine şu şekilde devam etti: “Milas zeytinyağı için TARİŞ, "Milas" marka zeytinyağı ile MİTSO'ya ilk başvuruyu yaptı. Milaslı zeytinyağı üreticisi ve Milas'ta modern zeytinyağı üretiminin öncüsü olan ve Avrupa ülkelerindeki önemli yarışmalarda kendi ürettiği Milas zeytinyağı ile madalyalar kazanan Ali Osman Menteşe "Menteşe Som" zeytinyağı ile coğrafi işaret hologramlı etiketi alan ilk kişi oldu. Serhat Aslan adlı zeytinyağı üreticisi "Divin" marka zeytinyağı ile coğrafi işaret etiketi aldı. Milas zeytinyağına coğrafi işaret etiketi alabilmek için üreticinin Milas ilçe sınırları içindeki memecik türü zeytinlerden kasım ve en geç aralık aylarında erken hasat etmesi gerekir. Erken hasat edilen zeytinlerin mümkün olan en kısa süre içinde, yani sabah hasat edilen zeytinlerin öğleden sonra, öğleden sonra hasat edilen zeytinlerin akşam vakti, hijyenik ortama sahip fabrikalarda sıkılması gerekiyor. Elbette sıkılan zeytinyağının krom çelik tanklarda, hava almayan, ışık görmeyen ve serin ortamlarda saklanması önemli. Ayrıca zeytinyağları paketlendiğinde mutlaka koyu renk cam şişeler tercih edilmeli. Bu yöntemler uygulandığında zaten Milas zeytinyağının coğrafi işaret kriterleri tutturulmuş olur.”

Coğrafi işaret, iç satışlara katkı sağlayacak

“Coğrafi İşareti belirlenmiş bir bölge sınırları içerisinde usulüne göre üretilmiş herhangi bir ürünün bir nevi kalite belgesi olması ve o yörenin özelliklerini taşıması gerektiği için almak istedim” diyen Menteşe Som Firma Sahibi Osman Menteşe, “Ürettiğim zeytinyağının Ulusal ve Uluslararası ödüller alması, uluslararası önemli kataloglara girme başarısını elde ettikten sonra bu ürünün coğrafi işaretinin belirlenmesi ve yöredeki diğer üreticilere örnek olmasını istedim. Coğrafi işaretin alımı çok yeni. Doğal olarak özellikle iç satışlara katkısı olacaktır. Ülkemizin diğer zeytinyağı üretim bölgeleri de coğrafi işaret almaları halinde dış satım için belirli standart kriterleri oluşmuş olur. Kimyasal analiz sonuçları (Asit,Peroxid, Yağ Bileşenleri, Fenolik Bileşenler Değerleri). Bunlar uluslararası akredite laboratuvarlarda kullanılan değerler. Ayrıca çok önemli olarak duyusal analiz sonuçları, ki bu her bölge için farklılık gösterir” dedi.

“Zeytinyağımızın kalitesini tescillendirmek istedik”

Milas'ın memecik zeytininden üretilen en iyi kalite ve çok yüksek oranda fenolik bileşiklere sahip olan zeytinyağının, yapılan analizler sonucu Türk Patent Enstitüsü tarafından onaylandığını söyleyen Divin Zeytinyağı Sahibi Serhat Aslan, “Biz de ürettiğimiz en iyi kalite zeytinyağımızın kalitesini tescillendirmek istedik. Milas Ticaret Odasının destekleriyle sorunsuz bir şekilde aldık” dedi.
“Coğrafi işareti daha çok yeni aldığımız için önümüzdeki zamanlarda bize pazarlama ve satış açısından yardımcı olacağını düşünüyoruz” diyen Aslan, yurt dışı pazarı için etkisi olacağını düşündüklerini söyledi. Aslan, “Coğrafi işaretli ürünler tabii ki tüketiciler tarafından tercih sebebi. Butik üretim yaptığımız için fiyatlarımız standart ürünlere göre yüksek ancak coğrafi işareti almamıza rağmen herhangi bir fiyat değişimi yapmadık. Milas Zeytinyağı Coğrafi İşaretini alabilmek için öncelikle üretilen zeytinyağının Milas'ın memecik zeytininden olması gerekiyor. Daha sonra zeytinyağınız uluslararası akredite bir laboratuvar tarafından hem duyusal hem de kimyasal analizler sonucunda belirtilen kriterleri geçmesi gerekiyor. Analizler tamamlanıp onaylandıktan sonra Milas Ticaret Odası tarafından analiz sonuçları ve başvuru evrakları alınıp değerlendiriyor. Gerekli olan her şey tamamsa başvurunuz onaylanıyor” diye konuştu.

Ayvalık Coğrafi İşareti, 38 markaya verildi

Ayvalık Ticaret Odası Ayvalık Zeytinyağının doğal bir markaya dönüşmesini hedeflediğini ve 18 Mart 2004 tarihinde Türk Patent Enstitüsüne tescil başvurusunda bulunduğunu söyleyen Ayvalık Ticaret Odası Başkanı Benhan İbrahim Kantarcı, “Coğrafi işaret süreci, başvuru formunun doldurulup, menşe adı tanımına uyduğunu gösteren bilgi ve belgeler, üretim alanının sınırlarını açıkça gösteren harita, denetim biçimini açıklayan detaylar ayrıntılı olarak belirtilerek başlatılmış, gerekli incelemeler ve askı süresinden sonra şimdiki adı ile Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından Haziran 2006 yılında menşe adı olarak tescillenmiştir” dedi. Kantarcı, Ayvalık Zeytinyağlarının coğrafi işaretle belirtilen özellikleriyle ilgili şu bilgileri verdi: “Ayvalık Coğrafi İşareti ürünün tüm esas özelliklerini doğusunda Madra Dağları, batısında Ege Denizi, güneyinde İzmir il hududu olan Madra çayı, kuzeyinde Gömeç ilçesi ile çevrili alan olan Ayvalık Bölgesi’nden alan, Ayvalık cinsi zeytinlerden üretilen, kendine has koku, tat ve kinestetik özelliklerini taşıyan, üretim aşamalarının tümünün belirtilen bölge sınırları içerisinde gerçekleştiği, duyusal analizin Uluslararası Zeytin Konseyi’nin ilgili standartlarına (COI/T.20/Doc.No15) göre değerlendirilmesiyle birlikte Coğrafi İşarete ilişkin tescilde belirtilen denetleme şekli ile koruma altına alınan Natürel Sızma Zeytinyağlarına verilen menşe adıdır. Ürünü farklı kılan etmen, toprağın mineral yapısının klorofil ile buluşan elverişli fotosentezi, Madra ve Kaz dağlarından yaratılan hava akımları ve bölgeye hakim olan meltem, poyraz, imbat rüzgarları ile farklı kılınan nefasetidir.” Kantarcı, Yurt içerisinde Türkiye Odalar ve Borsalar birliği tarafından Coğrafi İşaretler içerisinde uygulama açısından iyi noktada olduğu düşünülerek Ayvalık Bölgesinin bu konuda Pilot bölge seçildiğini, TOBB ve TSE ile denetleme çalışmaları gerçekleştirildiğini ifade etti. Kantarcı, “Akademik çalışmalarda bölgemizde yapılan araştırmalar da bunu göstermiştir. Ayrıca Coğrafi İşaret tescilini alan veya almak için yola çıkan odalar tarafından odamızdan konuda bilgi alışverişi yapılmaktadır. Firmalardan aldığımız bilgiler ise Coğrafi İşaretli ürünün sorulması ve tercih edilmesidir. Uluslararası alanda tanınılırlığımızı arttırmak amacı ile Avrupa Birliği nezdinde tescili olabilmesi için çalışmalarımız sürmektedir” dedi. Kantarcı sözlerine şu şekilde devam etti: “Numunenin kabulü için; Ayvalık cinsi zeytinin, tescilde belirtilen Ayvalık bölge sınırları içerisinde yetiştirilmesi, bölge sınırları içerinde sıkımı ve markalı ürünün paketleme işlemlerinin yapılması. Analiz safhası öncelikle kimyasal analize tabi tutulan ürünün “Naturel Sızma Zeytinyağı” sınıfında olması gerekmektedir. Bu aşamayı geçen ürün akrediteli duyusal analize girmekte. Duyusal analiz en az 8 kişiden oluşan panelistler tarafından gerçekleşmektedir. İlk değerlendirme ürün hiçbir kusur içermeyerek duyusal anlamda da Naturel Sızma Zeytinyağı kalitesinde ise ikinci değerlendirmeye alınarak Ayvalık Coğrafi İşaretine uygun olup olmadığına bakılır. Sonucuna göre uygunluğu onaylanan zeytinyağı, coğrafi işaret almaya hak kazanır. Bugüne kadar 38 marka, güncel olarak 2016 ve 2017 sezonu için 29 markaya Coğrafi İşaret vermiştir.”

“Doğru üretim yapıyorsanız mutlaka fiyatlarınıza yansıyor”

“İklimsel özelliğe sahip olan körfez bölgesinde yetişen zeytin ağaçlarının meyvesi, nefaset ve tat olarak farklı ve kaliteli olduğunun tescilini coğrafi işaret ile tamamlamak istediğimiz için Ayvalık Coğrafi İşaretini aldık” diyen Ekbir Zeytincilik Tic. A.ş Firma Sahibi Arzu Birel, Coğrafi İşareti alırken zorlanmadıklarını ifade etti. Birel, “Çünkü Ekbir zeytincilik tamamen Ayvalık yöresine ait zeytinlerden üretim yapmaktadır. Coğrafi işaretin iç ve dış satışlara katkısı oldu. Coğrafi işaret tüketicinin garantisi diyebiliriz.Piyasada özellikle sızma zeytinyağı konusunda bu kadar tağşiş, ihmal, etiket üzerinde doğru olmayan bildirimler ve yasal olmayan üretimler var iken en doğrusunu ve tescil edildiğinin garantisi olan coğrafi işaret bilinçli tüketicinin her zaman tercihi olmaktadır” dedi. Yurtdışı piyasasında coğrafi işaretli zeytinyağının tercih edildiğini söyleyen Birel, “Doğru üretim yapıyorsanız mutlaka fiyatlarınıza da yansıyor. Coğrafi işaret almak için tüm üretim proseslerinin zeytinin toplanması, sıkımı, dolumu ve ambalajlanması “Ayvalık Zeytinyağı Menşei ” sınırları içerisinde yani Ayvalık bölgesi doğusunda, Madra dağları batısında, Ege denizi güneyinde, İzmir il hududu olan Madra çayı kuzeyinde Gömeç ilçesi ile çevrili sınırlar içinde üretim yapılmış olmasıdır. Üretilen ürünün numunesinin ambalaja girmeden önce Ayvalık Ticaret Odası uluslararası akredite laboratuvarına gönderilip duyusal ve kimyasal analizlerden olumlu sonuç alması gerekmektedir” diye konuştu.