Çölyaklılar: Gerçek glutensiz ürünlere ihtiyacımız var

Çölyak hastaları; buğday, arpa, çavdarda bulunan bir protein olan ‘gluten’e karşı hassasiyet gösterirler. Glutene karşı hassasiyeti olan çölyaklılar; gluten içeren gıdalarla beslendiklerinde ince bağırsaklarında oluşan reaksiyonlar nedeniyle hücrelerde oluşun hasar nedeniyle birçok rahatsızlığa kapı açılır.

Özlem As

Çölyak hastaları; buğday, arpa, çavdarda bulunan bir protein olan ‘gluten’e karşı hassasiyet gösterirler. Glutene karşı hassasiyeti olan çölyaklılar; gluten içeren gıdalarla beslendiklerinde ince bağırsaklarında oluşan reaksiyonlar nedeniyle hücrelerde oluşun hasar nedeniyle birçok rahatsızlığa kapı açılır.
Hastalığın tek ilacı ömür boyu glutenden uzak durmak. Glutensiz beslenme artık onlar için bir yaşam biçimi, stili. Çölyaklılar bu hastalıkla nasıl başa çıkıyor?
Bunu çölyaklılardan dinleyelim:


Bahar Mutlupayaslı- 1973 doğumlu
Çölyakla Yaşam Derneği Yönetim Kurulu üyesi ve çölyaklı

Çölyaklı olduğunuzu ne zaman öğrendiniz? Ne hissettiniz?

2006 yılında öğrendim. Bir sürü belirtiler peşinde ayrı ayrı koşarken, hepsinin sebebinin Çölyak olduğunu öğrendim. Çölyak nedir, bilmiyordum. Doktor bana gluten yiyemeyeceğimi söylediğinde, "ne kadar süreyle" diye sordum. Doktor da "ömür boyu" dediğinde, beynimden vurulmuşa döndüm. Zira, her şey, tüm pastane, birçok yiyecek gluten içeriyordu... Ama sağlığım için hemen o gün diyetime başladım ve hiç bozmadım.

Çölyaklı olarak nasıl bir yaşam biçimine sahipsiniz?

Çölyaklı olmak, aslında sağlıklı bir yaşam demek. Birçok abur cubur ve sağlıksız yiyecekten, mecburi olarak uzak duruyoruz. Ben bu hayat şeklime alıştım ve çok memnunum.

Hastalığa uygun beslenmek için nelere dikkat etmeniz gerekiyor?

Beslenme şekline çok dikkat etmek gerekiyor. En zor olanı, bir davete, dışarda bir yere gidildiğinde, kendine uygun yiyecekler bulamamak... Bu durumlarda kalmamak için ya önceden yemek yiyip gidiyoruz, ya da yanımızda kendi yiyeceğimizi götürmek zorunda kalıyoruz.

Dışarıda, restaurantlarda arkadaşlarınızla-ailenizle yemek yerken nelerle karşılaşıyorsunuz?
Gluten içermemesi, bulaşmaması konusunda hassas olmak gerekiyor. Özellikle dışarda yemek yerken, aşçıya kadar gidip konuşmak bile gerekebiliyor, zira personel bu konuda oldukça bilgisiz. Bir zerrenin bile bize ne kadar zarar verebileceğinin farkında olmadıkları için, önce bunu anlatmamız bile gerekebiliyor.

Seray Aymelek- 12 yaşında
(Çölyakla Yaşam Derneği üyesi, geleceğin gönüllüsü)

Çölyak olduğumda 8 yaşındaydım. Çok mutlu olmuştum.(Seray’dan böyle bir yanıt gelince yanlış bir ifade olabilir mi? diye tekrar sordum. Seray 8 yaşındaki çocuklukla mutlu olduğunu Çölyak rahatsızlığını tanımadığı için dikkatleri üzerine çektiği için ilk başta mutlu olduğunu söylüyor. Şu an 16 yaşında “Bu yaşta öğrensem dünya başıma yıkılırdı herhalde” diye ekliyor)
Daha önce çölyak rahatsızlığını duymamıştım. Glutensiz beslenmeyle beraber yaşam biçimim değişti zor ama başarıyorum. Beslenme açısından fazla abur cubur tüketmiyorum. Annem bir çok glutensiz yemek yapıyor. İlk başlarda uyum sağlayamadım ama büyüdükçe kabullendim.
En önemli konu bence dışarda beslenmek. Glutensiz seçenek çok kısıtlı varsa bile pahalı. Garsonlar ve mutfak ekibi çok bilinçsiz arkadaşlarım siparişlerini verdikten sonra ben uzun uzun anlatıyorum ona rağmen bi bakıyorsunuz dönerin üzerine lavaş koymuşlar. Bu konuda daha çok bilinçlendirme seminerleri yapılmalı diye düşünüyorum.

Oya Özden
Çölyakla Yaşam Derneği Yönetim Kurulu Başkanı

Glutensiz beslenen kişiler olarak biz çölyaklılar farkındalık adına epeyce bir yol katetmenin mutluluğunu yaşıyoruz. Ancak daha yapılacak çok çalışma olduğunu da biliyoruz. Çünkü farkındalık oluştu evet ama yeterli üretim ve sunum bilinci oluşamadı henüz. Özellikle restaurant ve kafelerde ‘glutensiz’ olarak üretilen her ürünün yüzde 100 glutensiz olmadığını biliyoruz. Bu da bizim diyetimiz için çok tehlikeli bir durum. Bizim çapraz bulaşmaya maruz kalmamış, üretimin bilinçli olarak yapılıp sunulduğu gerçek glutensiz ürünlere ihtiyacımız var. Bu nedenle de yapılması gereken daha çok çalışma olduğunu düşünüyor ve çalışmalarımızı da bu doğrultuda aralıksız sürdürmeye devam ediyoruz. 
Bir yandan da yaptığımız mutfak atölyesi çalışmalarımıza devam ederek yeni teşhis alan çölyaklılara yardımcı olmaya ve eğitmeye çalışıyoruz. Pek yakında başlayacak yeni projelerle "Çölyak ve Glutensiz Beslenme" konusunda önemli adımlar atacağımıza eminiz. Yeter ki bu konuda bize destek olan kurum ve kuruluşlarla çölyaklı ailelerin desteği sürsün. Ve böylece ülkemizde glutensiz yaşamanın zorlukları bir an önce bilinçli bir şekilde aşılsın.
Dünya Gıda ailesi olarak yıllardır bize verdiğiniz destek için teşekkür eder, yeni yılın hepimize sağlık, başarı ve huzur getirmesini dilerim.