Dr. Sait Koca: “Protein ihtiyacını beyaz et karşılayacak”

Son yıllarda dünyada kanatlı eti üretiminin diğer etlere oranla daha fazla artışta olduğunu belirten BESD-BİR Başkanı Dr. Sait Koca, yakın gelecekte de insanların sağlıklı bir yaşam sürdürebilmesi ve bunu çok uygun fiyatlı olarak gerçekleştirilebilmesinde en önemli gıdanın beyaz et olacağını söyledi.

Özlem As

Beyaz Et Sanayicileri ve Damızlıkçıları Birliği Derneği Başkanı Dr. Sait Koca, yakın gelecekte mevcut ve artan nüfusun sağlıklı ve dengeli beslenmesi için gerekli olan hayvansal protein açığının karşılanması, insanların sağlıklı bir yaşam sürdürebilmesi ve bunu çok uygun fiyatlı olarak gerçekleştirilebilmesinde en önemli gıdanın beyaz et olacağını söyledi.
Yakın gelecekte artan nüfusla beraber gıda ihtiyacının karşılanabilmesi için, şu an ürettiğimizin 3 kat fazlası üretime ihtiyaç olacağını ifade eden Sait Koca, özellikle Körfez ülkeleri, Japonya, Çin ve Hindistan’ın potansiyeli yüksek pazarlar olduğunu söyledi.
Sait Koca ile Türkiye, dünya kanatlı pazarındaki son gelişmeleri konuştuk.

Sektör açısından 2017 yılı nasıl geçti?

Geçtiğimiz yılı beklentilerimiz doğrultusunda olumlu geçirdiğimizi söylemek mümkün. Sektörde, 2017 yılında yaklaşık 2,2 milyon ton piliç eti, 54 bin ton hindi eti ve diğerleri olmak üzere toplam yaklaşık 2.4 milyon ton kanatlı eti üretimi yapıldı. Üretim 2017 yılında bir önceki yıla göre yaklaşık olarak yüzde 13 arttı. 2025 yılı için de üretim hedefi ise 3,47 milyon tondur.

2018 yılına ilişkin beklentiler ne yönde?

2018 yılında yüzde 5-6 civarında bir artış ile kanatlı eti üretim hacmimizde daha iyi bir performans bekliyoruz.

İhracat ayağında neler oldu? Sektörün hedefindeki pazar şu anda hangisi?
Türkiye kanatlı etinin ihracatı 2017 yılında ayak dahil 443.021 bin ton olarak gerçekleşmiştir. Bir önceki seneye göre yüzde 31’lik bir artış sağlanmıştır. 2018 yılında ise ihracatta yüzde 11 dolayında bir artış bekliyoruz.
Dünya beyaz et ticaretinde ülkemiz 5.sırada ve 2017 yılında 75 ülkeye ihracat gerçekleştirdik. En fazla ihracat yaptığımız ülke Irak, ancak hedefimiz her zaman olduğu gibi mevcut pazarları büyütürken yeni pazarlara da ticaret yapabilmektir.
En büyük kanatlı eti ithalatçılarından birisi olan Japonya’ya ihracat konusunda yasal prosedürler tamamlandı. Birkaç yıl içinde önemli yol alacağımızı düşünüyoruz.
Ayrıca Suudi Arabistan 2017 yılında 800 bin tonun üzerinde gerçekleştirdiği ithalat ile ciddi bir alım yapmaktadır. Ancak Suudi Arabistan’da rekabetçi olamamanın getirdiği sıkıntıları yaşıyoruz.
Avrupa Birliği’ne ihracat konusunda yoğun çaba sarf ediyoruz, ancak siyasi olduğunu düşündüğümüz engelleri aşamadığımız için bugüne değin bu konuda başarılı olamadık. Bu arada İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ayrılma sürecinin tamamlanmasını bekliyoruz. Sürecin ardından İngiltere’ye ihracat çalışmalarına başlamayı hedefliyoruz.

Peki Çin pazarına yapılan ihracatta kayıp devam ediyor mu?

Sattığımız tavuk ayaklarının büyük kısmı Çin’e gidiyor, ama Çin ile ticaret yapamıyoruz. Aracılar ve ilave nakliye nedeniyle 2017 yılında ülkemizin ekonomik kaybı 16 milyon USD. Benzer kayıp Çin için de söz konusu.
Sektör olarak hedeflerimizi yerine getirebilmemiz için ilgili bakanlıkların da ihracat desteklerini artırmalarının bir gereklilik olduğu kanaatindeyiz.

Dünya piyasasında neler oluyor? Et üretim ve tüketiminde eğilimler ne yönde?

Son yıllarda Dünyada kanatlı eti üretiminin diğer etlere oranla daha fazla artışta olduğu gözlemleniyor. 2015 yılında kanatlı eti en fazla üretilen konuma geçti ve her sene rakamlar artarak devam ediyor. Bizim de ülke olarak hayvansal üretim politikalarımızı planlarken bu dünya gerçeğini dikkate almamız gerekiyor.
Ayrıca yakın gelecekte artan nüfusla beraber gıda ihtiyacının karşılanabilmesi için, şu an ürettiğimizin 3 kat fazlası üretime ihtiyaç olacak. Refahta iyileşmenin gerçekleşeceği varsayılsa bile, artan nüfusun beslenmesi ve özellikle dengeli beslenmesinin sağlanması geleceğin ana gündemi olacak. Bundan dolayı mevcut ve artan nüfusun sağlıklı ve dengeli beslenmesi için gerekli olan hayvansal protein açığının karşılanması, insanların sağlıklı bir yaşam sürdürebilmesi ve bunu çok uygun fiyatlı olarak gerçekleştirilebilmesinde en önemli gıda beyaz et olacaktır.
Beyaz ve kırmızı et tüketiminde ise 2017 yılı verilerine göre Dünya ortalaması 42,6 kg, gelişmiş ülkeler ortalaması 78 kg’dır. Ancak bizim beyaz ve kırmızı et tüketimimiz toplam 38 kg ile maalesef dünya ortalamasının altındadır. 2017 yılında kırmızı et tüketimi 14,8 kg’dan 13,2 kg’a düşerken, kanatlı eti tüketimi 23,2 kg’dan 24,8 kg’a çıkmıştır. 2025 yılında Türkiye’de kanatlı eti tüketimini kişi başına 32,9 kg olarak hedefleyen sektörümüz ülkemizdeki et açığını beyaz et ile kapatacaktır.

Üretimde önde olan ülkeler hangileri?

Dünya kanatlı eti üretiminin yüzde 41,8’ini Amerika Kıtası sağlamaktadır. Asya Kıtası yüzde 34,5 ile ikinci sırada, Avrupa kıtası ise yüzde 18,2 ile üçüncü sırada yer almaktadır. Dünya piliç eti üretiminde Amerika Birleşik Devletleri, Çin ve Brezilya açık ara öndedir. Türkiye piliç eti üretiminde Dünyada 8. sıradadır.

Peki dünyada beyaz et tüketimine yönelik artış trendinin olduğu ve ihracatçı ülkelerin iştahını kabartan piyasa hangisi?

Körfez ülkeleri, Japonya, Çin ve Hindistan potansiyeli yüksek hedef ihracat ülkelerinin başında geliyor.
Körfez ülkeleri ve Japonya’nın kişi başı kanatlı eti tüketimi yüksek diğer iki ülke Çin ve Hindistan da nüfus olarak çok kalabalık olduklarından dünya ticaretinin ilgi alanında olan ülkeler konumundadır.