Esansiyel aminoasit ihtiyacı

Esansiyel aminoasitler vücudumuzda üretilemeyen ve dışarıdan besinlerle alınması gereken amino asitlerdir ki kaynağı proteinlerdir. Bunların bitkisel ve hayvansal gıdalarla mutlaka alınması gerekmektedir.

Veteriner Hekim Mehmet Bünyamin Dirlik
Proje Danışmanı / Endüstriyel Satış Mühendisi

İnsanoğlu yapısı gereği omnivor (hepçil) bir canlıdır. Beslenme diyetinde mutlaka protein, karbonhidrat ve yağların bulunması gerekmektedir. Bunlarla birlikte de esansiyel vitaminler, esansiyel mineraller denilen ve mutlaka vücuda dışarıdan alınması gereken besin öğeleri de bulunmaktadır. İnsan metabolizmasının kusursuz çalışması, kendi kendini onarabilmesi, saçların, tırnakların uzayabilmesi, çocukların büyüme ve zihin gelişiminin tam olabilmesi için bunların hepsine ihtiyaç vardır. Esansiyel vitamin ve minarellerden bahsetmişken vücudumuzun yine dışarıdan mutlaka alması, tüm vücut fonksiyonlarının tam olabilmesi için esansiyel aminoasitlerin çok büyük önemi vardır.

Esansiyel aminoasitler vücudumuzda üretilemeyen ve dışarıdan besinlerle alınması gereken amino asitlerdir ki kaynağı proteinlerdir. Bunların bitkisel ve hayvansal gıdalarla mutlaka alınması gerekmektedir. Baklagiller proteince zengin ve sağlıklı bitkisel besinler olmasına rağmen vücudumuz için gerekli esansiyel aminoasit bakımından maalesef hayvansal gıdalar kadar oransal ve çeşit anlamında yeterli olamamaktadır. Tablo-1’de farklı türde gıdalara ait protein oranlarını görebilirsiniz.


Protein oranı bakıldığında bazı bitkisel ürünlerde kabul edilebilir ya da yüksek görünse de esansiyel aminoasit miktarı açısından yeterli olmadığını Tablo-2’de görebilirsiniz.

Esansiyel aminoasit eksikliği birebir protein eksikliğidir. Temelde vücudumuzda yapı taşı ve vücut fonksiyonlarından sorumlu proteinlerin yapımı için aminoasitler gerekir. Proteinler de aslında birer aminoasit zinciridir ve bir halka olmadan zincir de olamayacağı gibi herhangi bir aminoasit eksikliğinde de protein yapımı da tamamlanamamaktadır. Esansiyel aminoasit eksikliği ve yetersiz protein ile beslenme bağışıklığı ve kasları zayıflatır, saçlarda yıpranma görülür, tırnaklar güçsüzleşir, vücutta ödem gelişir, sürekli bir açlık hali ortaya çıkar, odaklanamama ve dalgınlık gibi bilinç sorunları, uyku problemleri, kadınlarda düzensiz adet gibi bir çok rahatsızlıklar ortaya çıkar.

Protein ihtiyacı Tablo-3’te göreceğiniz üzere yaş gruplarına ve aktivite durumuna göre değişiklik göstermektedir.

Sağlık biçimde yaşam sürebilmek, çocuklarımızın zihinsel ve bedensel sağlıklı gelişimini destekleyebilmek için süt, yumurta, balık, kırmızı ve beyaz et ürünlerini mutlaka günlük diyetimizde bulundurmalıyız. Bu beslenmeyle daha sağlıklı bir yaşam sürdürebileceğimiz gibi çocuklarımızın da zihinsel ve bedensel gelişimini en iyi şekilde sağlarız.