Japonya'da kahvaltı geleneği nasıl?

Japonya Başkonsolosluğunda Dünya Gıda Dergisini konuk eden Japonya İstanbul Başkonsolosu Norio Ehara, Japon kahvaltısını tanıttı.

       

Lezzeti ve sunumu ile farklılığını ortaya koyan Japon yemeklerinin sağlık açısından oldukça yararlı olduğunu duymuşsunuzdur. Genellikle Japonya denildiğinde akla ilk gelen sushi olmakla birlikte ülkenin mutfağındaki lezzetler oldukça fazla. Bu sayımızda sizlere Japonya'da güne nasıl başlanır? Hangi saatler aralığında kahvaltı edilir? Kahvaltıda tüketilen besinler nelerdir? Sorularının cevaplarını derledik. 

Japonya Başkonsolosluğunda Dünya Gıda Dergisini konuk eden Japonya İstanbul Başkonsolosu Norio Ehara, Japon kahvaltısını tanıttı.

Misafirperverlikleri ve güler yüzleri ile bizleri karşılayan, hoş bir vakit geçirdiğimiz Japonya Konsolosluğunda, Japon kahvaltısını tanıdık. Miso çorbası ile başlayan kahvaltıda beyaz pilav, balık ızgarası, omlet, ıspanak salatası (susam sosu eşliğinde), soya sosunda haşlanmış japon turpu, susamlı tofu, kızarmış balık köftesi, natto, ızgara çipura, turşu çeşitleri ve yeşil çay mevcut. Sabah kahvaltısında oldukça hafif ve kalorisi düşük besinler tüketiliyor.

Japonya'da geleneksel kahvaltı stilinin aslında "Tatami" üzerine kurulmuş yer sofrasının etrafına oturularak tüm aile fertlerinin toplanıp kahvaltı yaptığını, Tatami'nin Japon evleri içinde geleneksel odalarında döşeme kaplama gereci olarak kullanılan sazdan örülmüş hasır olduğunu belirten Japonya İstanbul Başkonsolosu Norio Ehara: “Bu Anadolu’nun geleneksel kahvaltı tarzı ile çok benzerlik gösteriyor. Japonya ve Türkiye coğrafi olarak, Asya kıtasının iki ucunda bulunan birbirine uzak ülkeler olmasına rağmen, ailenin yaşamdaki önemi ve günlük yaşam tarzı olarak benzer özellikler gösteren iki ülkedir” dedi.

Ehara: “Japon sofrasının olmazsa olmazı, Japonların temel gıdası pirinç’tir. Pirinç, (Japonların Kalbi) diyecek kadar Japonlar için çok önemli bir gıda. Japon pilavının özelliği, Türk pilavının aksine yağ, tuz ve baharat gibi herhangi bir şey ilave etmeden, sadece su ile haşlanmış yapışkan özelliğe sahip olmasıdır. İçerisine bol malzeme koyulmuş miso çorbası içmek de Japon kahvaltısının özelliklerinden. Pirinç'in temel gıda olarak yemek kültürüne işlenmesi 17.yüzyılda Edo dönemi olarak bilinen Samuraylar döneminde halk arasında çok yaygınlaşarak olmuştur. Kahvaltıda Japon pilavı ile birlikte, erik meyvesini tuzda beklettikten sonra güneşte kurutularak hazırlanan umeboshi (erik kurusu) veya sebzelerden yapılmış turşu ile birlikte tüketildiğine çok rastlanır. Bu alışkanlık Türkiye’de kahvaltıda zeytin ekmek yemek gibidir. Bir de başka ülkelerden bakıldığında, sabah kahvaltıda balık yeniyor olması da çok şaşırtıcı olabilir. Fakat ızgara edilmiş somon, uskumru ve turna balıkları çok popülerdir. Tuzlanıp ızgara edilerek ya da güneşte kurutulan balık, rendelenmiş turp eklenerek soya sosu ile tatlandırılıp yenir” diye konuştu.

Japon kahvaltısında oldukça sağlıklı besinler olduğuna dikkat çeken Norio Ehara: “ 2013 yılında Japon tarzı yemekler (Washoku) Unesco Somut Olmayan Kültürel Miras listesine girmiştir. Bunun birçok sebebi var. Fakat en önemli olarak sağlıklı, mükemmel dengeli besinlerden oluşmuş olması ve sağlıklı beslenmeyi destekliyor olması. Mesela sağlıklı sıcak yemekler(miso çorbası ve yumurta yemekleri gibi) çok fazla bulunuyor. Natto, tofu, miso çorbası gibi soya fasülyesinden fermente edilerek yapılmış gıdaların çok kullanılıyor olmasının çok sağlıklı olduğu söylenmektedir. Soya fasülyesinden elde edilen işlenmiş gıdalar dünya çapında büyük ilgi görüyor” diye ekledi.

Yemekten sonra içilen, Japonya'nın geleneksel içeceği olan yeşil çayın çok fazla kateşin içermekte olduğunu ve araştırmalar sonucu açıklanan kanseri önleyici etkisinin olduğu ifade eden Ehara, Japon kahvaltısının düşük kalorili, besin dengesi çok iyi olan, obeziteyi engelleyen sağlıklı yiyeceklerden oluştuğunun da altını çizdi.

Norio Ehara sözlerine şu şekilde devam etti: “Günümüz Japon toplumunda, yaşam tarzlarının farklılaşmasıyla birlikte, kahvaltıyı özel geleneksel bir öğün olarak değil de, ekmek yada kahvaltı gevrekleriyle kahvaltı yaparak geçiren kişilerin sayısı bir hayli artmıştır. Yine yemek saatleri de kişilere göre farklılık göstermektedir. Ortalama kahvaltı saati 07:00 ila 09:00 saatleri arasındadır. Fakat istatistiklere göre yirmili yaşlardaki her 3 erkekten 1’i ve her 5 kadından 1’i kahvaltı yapmamaktadır. Fakat Japon pilavı ve miso çorbası odaklı dengeli besinlerden oluşan geleneksel Japon kahvaltısı, halen Japon insanı için vazgeçilmez bir unsurdur.
Ayrıca İstanbul Japonya Başkonsolosluğu, Japon yemeklerinin Türkiye’de yaygınlaşması için çeşitli etkinlikler düzenlemektedir. Türklerin mutlaka her fırsatta Japon yemeklerinin güzelliğini tanımasını istemektedir.”


Japon kahvaltısında sıklıkla tüketilen besinler:

Gohan(Japon Pilavı): Türk pilavının aksine,standart japon pilavı içerisine yağ tuz baharat gibi herhangi birşey eklenmeden sadece su ile haşlanarak pişirilir.

           

Miso Çorbası: Japonya’nın en geleneksel çorbasıdır. Miso, soya fasülyesi ve pirinç gibi tahıllara tuz ve maya eklenerek yapılan fermente edilen gıdadır. Miso çorbasının içerisine çoğunlukla tofu (soya sütünden yapılan işlenmiş gıda), yeşil soğan ve yosun eklenir.

          

Natto: Soya fasülyesinden elde edilmiş fermente gıdadır. Natto vitamin, protein ve lif açısından çok zengin olup, sağlıklı bir besin olarak bilinir.

          

Izgara Balık: Kahvaltıda ızgara balık olarak somon, uskumru, turna balıkları en popüler seçimlerdir. Genellikle tuzlayıp ızgara yapılıp, rendelenmiş turp ile birlikte soya sosu ile tatlandırılıp yenilir.

          

Tsukemono(Turşu): Sebzeler tuz yada sirke ile salamura edilerek yapılır. Türkiye’deki turşuya benzemektedir. En popüler olanları salatalık, çin lahanası ve turp ile yapılmaktadır.

          

Tamagoyaki(Omlet): Yumurtalar çırpılıp, dört köşeli tavada pişirilerek yapılır. Soya sosu, tuz, şeker, tatlı sos ve balık tozu ilave edilerek tat verilir. Kare omlet yapımının Japonya’da yayılmasının Edo Dönemi ortalarında olduğu söylenmektedir.