Kanatlıda en önemli sorun salmonella infeksiyonları

Kanatlı sektörü hakkında, özellikle medyada yer alan bilgi kirliliği nedeniyle, sektörün hak etmediği bir algı oluşmuştur. Tüketicideki algıları da değiştirmek çok güçtür. Algıyı değiştirebilmek, tüketiciyi doğru bilgilendirecek faaliyetlerle mümkündür.


Halil Temel
Kalite Sistem Mérieux NutriSciences
Denetim, Belgelendirme, Eğitim & Danışmanlık Müdürü

Ülkemiz tavukçuluğunun gerek kalite gerekse üretim miktarları bakımından son 10-15 yıl içerisinde çok geliştiğini görmekteyiz. Sektörün ülkemize ekonomik katkısının yan sıra kanatlı etinin, biyolojik değeri son derece yüksek ve sağlıklı bir et olması bakımında beslenmede çok önemli bir yeri bulunmaktadır.
Kanatlı sektörü hakkında, özellikle medyada yer alan bilgi kirliliği nedeniyle, sektörün hak etmediği bir algı oluşmuştur. Tüketicideki algıları da değiştirmek çok güçtür. Algıyı değiştirebilmek, tüketiciyi doğru bilgilendirecek faaliyetlerle mümkündür.
Kanatlı sektöründeki en önemli sorun; salmonella infeksiyonlarıdır. Salmonella cinsi bakterilerin bir kısmı kanatlıları hasta ederken bir kısmı da insanlarda salmonellozis infeksiyonlarına sebep olmaktadır. Bu infeksiyonları azaltmak için gelişmiş ülkelerde Salmonella Kontrol Programlarının uygulandığını görmekteyiz. Ülkemizde de Tarım ve Orman Bakanlığı – Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanmış, ‘’Ulusal Salmonella Kontrol Programı’’ hazırlanmıştır.
Salmonella ve diğer patojenlerin kanatlı sürüsünden tamamen elimine edilmesi çok güçtür. Bulaşma sebepleri üzerinde çalışmalar hala devam etmekle birlikte alınacak önlemler infeksiyonu azaltacaktır.
En etkin yöntem HACCP sisteminin uygulanmasıdır. HACCP sisteminin başarısı ise etkin ve tüm gıda zincirine uygulanması ile mümkün olacaktır. HACCP sisteminin temelinde de GMP gerekliliklerinin sağlanması ve yasal düzenlemelere uyum yer almaktadır. Kuluçkadan kesimhanelere kadar tüm kanatlı eti üretim zinciri için çok detaylı hazırlanmış yasal düzenlemelerimiz bulunmaktadır ve bunlara tam uyum esastır.
Sürülere bulaşmanın en önemli kaynakları yem hammaddeleri, yemler, yoğun üretim çevreleri, yabani hayvanlar ve haşerelerdir. İnfeksiyon riski, yemin üretimi, işlenmesi, dağıtılması ve depolanması aşamasındaki sıkı hijyenik kontrollerle azaltılabilecektir. Çiftlikteki kontrol önlemleri, civcivler başlangıçta salmonella free olarak çiftliğe geldiği zaman etkili olacaktır. Bu standart kuluçka hijyenine bağlıdır.
Kuluçkadan yeni çıkan civciv salmonella kolonizasyonuna karşı çok hassastır, buradaki infeksiyonlardan korunması gerekmektedir, burada alınacak önlemler sayesinde çiftliklere salmonelladan ari civcivler gelebilecektir. Çiftliklerde de alınacak önlemler kuluçkahanedeki hijyen koşulları ile doğrudan ilgilidir. Aynı şekilde çiftliklerdeki yetersiz hijyenik koşullardan dolayı bir sonraki adım olan kesimhenlerde alınacak tüm tedbirleri yetersiz kılacaktır.
Kesimhanelerde GMP (İyi Üretim Uygulamaları) şartları sağlanarak, etkin HACCP sistemleri uygulanarak bulaşmalar engellenebilir. Yeni teknolojik işleme sistemlerinin kullanımı ile kesimhane şartlarının giderek çok daha iyi hale geldiğini görmekteyiz.
Damızlık çiftliklerinde kontrol, broiler üretiminde kontrol, kuluçkahanedeki kontrol, kesimhanede kontrol ve daha sonrasında soğuk zincir korunarak satış noktalarına transfer ve satış noktalarındaki soğuk zincir korunması, tavukçuluk sektöründe tam gıda güvenliği sağlamanın aşamalarıdır.
Tavukçuluk sektörü, Avrupa Birliği Yasal düzenlemelerine hazır hale gelen sektörlerin başında gelmektedir. Zaman içinde ülkemiz yasal düzenlemelerindeki güncellemelerle de gıda güvenliği konusunda en sıkı kuralların uygulandığı sektörler arasında görmekteyiz.
Bütün bunların yanında tüketicinin de kaliteyi arama ve seçme yönünde önemli sorumlulukları bulunmaktadır. Tavuk eti satın alırken ambalajlı ve markalı ürünleri tercih etmeleri, güvenilir yerlerden alışveriş yapmaları gerekmektedir.