Lavanta Kokulu Köy, her yıl binlerce ziyaretçi ağırlıyor

“Yaklaşık 3000 dekar lavanta bahçesine sahip Kuyucak Lavanta Kokulu Köyü, yerli ve yabancı turistler başta olmak üzere her yıl binlerce ziyaretçi ağırlıyor."

“Yaklaşık 3000 dekar lavanta bahçesine sahip Kuyucak Lavanta Kokulu Köyü, yerli ve yabancı turistler başta olmak üzere her yıl binlerce ziyaretçi ağırlıyor. Lavanta bahçelerinin sunduğu mor görselliği görmek için gelen gezginler, buralarda üretilen lavantaya dair Lavanta kesesi, Lavanta balı, Lavanta suyu ve yağı, Lavanta dondurması, Lavanta çayı, lavanta kahvesi gibi doğal ürünleri de alabiliyor.”

Büşra Sözen

Türkiye’de keşfedilmeyi bekleyen gizli kalmış en önemli 9 yerden birincisi olarak gösterilen Lavanta kokulu köyün tanıtılmasının, her yıl milyonlarca ziyaretçinin akın ettiği, Fransa'nın Provence bölgesini anımsatan Kuyucak lavanta tarlalarının Fransa’ya rakip olabilecek potansiyelinin ortaya çıkartılması ve kırsal turizm merkezlerinden biri haline gelmesinin en önemli hedef olduğunu söyleyen Isparta İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, İl Kültür ve Turizm Müdürü Ali Göçer, “Böylelikle bölgenin ekonomik olarak refah düzeyinin artması ve sosyal ve ekonomik kalkınmasının sağlanması, özellikle dezavantajlı grup içerisinde bulunan kadınların istihdam edilerek, istihdam sorununun çözümüne katkıda bulunulması amaçlanmıştır” dedi.

Öncelikle Lavanta bahçeleri Isparta’nın hangi bölgesinde ve neden burada?

Isparta’ya 47 kilometre uzaklıkta olan Kuyucak; Torosların eteğinde yüksek bir tepeye kurulmuş, etrafındaki yamaçların ve ovaların çoğu lavanta tarlalarıyla çevrili şirin bir köy. 1315 yılından bu yana yerleşim olan Kuyucak, bugün 250 kişilik nüfusa sahip. Kıraç ve susuz arazileri yüzünden yıllar önce göç vermeye başlayan Kuyucak Köyü’nün kaderi bugün lavanta ile tersine dönüyor. Lavanta ilk defa 1975 yılında köye getirilmiş ve 30 aileye 15'er kök şeklinde dağıtılarak üretime başlanmıştır. Bugün yaklaşık 3 bin dekarlık alanda Türkiye’deki toplam lavanta üretiminin TÜİK 2013 verilerine göre yüzde 93’ünü karşılıyor. İlaç sanayinden kozmetiğe, gıdadan parfümeri sektörüne kadar pek çok kullanım alanı bulunan lavanta sayesinde dışarıya olan göçü tersine çevirmeye başlayan Kuyucak köylüleri “turizmde biz de varız” dediler. Turistlerin yavaş yavaş farkına vardığı bu köy lavantalarıyla dikkat çekiyor. Sokakları, kerpiç evleri ve kaldırım kenarlarından adeta fışkırırcasına yetişmiş lavanta öbekleri görenleri kendisinden geçiriyor. Bir lavanta cenneti olan köy; doğal güzelliğini, hatta ekonomisinin ciddi bir bölümünü lavantaya borçlu. Öncelikle evlerin bahçelerinde, sokak kenarlarında, gül bahçelerinin kenarlarında hobi olarak başlayan lavanta üretimi, bugün ticari bir üretime dönüşmüş, araziler lavanta ile kaplanmaya ve köy mora boyanmaya başlamıştır. Isparta İli Keçiborlu İlçesi Türkiye’de lavanta üretiminde lokomotif üretici konumunda olması nedeniyle ilçenin lavanta üreticisi olarak markalaşması, mevcut istihdam, göç ve kalkınma problemlerinin çözülmesine katkıda bulunulması ve alternatif gelir ve iş kaynakları oluşturulması amacıyla 2015 yılında T.C.Kültür ve Turizm Bakanlığı, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve Anadolu Efes ortaklığı ile yürütülen Gelecek Turizmde proje çağrısına Keçiborlu Yardımlaşma Dayanışma ve Eğitim Derneği, Keçiborlu Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği ve Kuyucak Köyü Muhtarlığı ortaklığında proje sunulmuştur. Yüzlerce proje içerisinden seçilerek proje uygulamaya konulmuştur. İlçe çok önemli ulaşım imkanlarına sahiptir. Keçiborlu İlçesi, D-650 karayolu üzerindedir. Özellikle lavantanın yoğun olarak yetiştirildiği Lavanta Kokulu Köyümüz Kuyucak Köyü; Ankara, İstanbul, İzmir, Afyon, Eskişehir, Denizli ve birçok ilimizi turizmin başkenti olan Antalya’ya bağlayan D-650 karayoluna 9 km. uzaklıkta, Isparta Süleyman Demirel Havalimanı’na yalnızca 20 km, Denizli Çardak Havalimanı’na 83 km, Antalya Uluslararası Havalimanı’na ise yalnızca 170 km ve demiryolu ulaşımına yaklaşık 16 km uzaklıktadır. İlçenin ve Lavanta Kokulu Köyümüzün mevcut avantajlı konumundan faydalanarak bölgedeki kırsal turizm potansiyelinin açığa çıkarılarak hayata geçirilmesi ve bölge sorunlarının çözümüne katkıda bulunulması hedeflenmiştir. Türkiye’de keşfedilmeyi bekleyen gizli kalmış en önemli 9 yerden birincisi olarak gösterilen Lavanta kokulu Köyümüzün tanıtılması, her yıl milyonlarca ziyaretçinin akın ettiği, Fransa'nın Provence bölgesini anımsatan Kuyucak lavanta tarlalarının Fransa’ya rakip olabilecek potansiyelinin ortaya çıkartılması ve kırsal turizm merkezlerinden biri haline gelmesi en önemli hedeftir. Böylelikle bölgenin ekonomik olarak refah düzeyinin artması ve sosyal ve ekonomik kalkınmasının sağlanması, özellikle dezavantajlı grup içerisinde bulunan kadınların istihdam edilerek, istihdam sorununun çözümüne katkıda bulunulması amaçlanmıştır.

Lavanta kokulu köyde neler yapılıyor?

• Geleneksel kıl çadırda, otantik bir ortamda köy kahvaltısı (Lavanta balı, lavanta çayı, köy peyniri, zeytin, sebze vb.) ve yöreye has lezzetlerden oluşan öğle yemeği,
• Gruplara lavantanın faydalarının ve tarihçesinin anlatıldığı küçük bir rehberlik hizmeti,
• Lavanta bahçelerinde gezi (Alan tanıtım eğitimi almış kişiler eşliğinde),
• Lavanta yağı çıkarılması,
• Eşsiz manzaraların ölümsüzleştirilebileceği, ufuk çizgisi gözetilerek belirlenmiş noktalarda fotoğraf çekimi,
• Sabah erken gün doğumu, akşam gün batımı fotoğrafları çekme imkanı
• Köyde foto safariden sonra oluşturulacak lavanta fotoğraf sergisinin gezilmesi,
• Belirlenen bisiklet ve yürüyüş rotalarında dileyen misafirlerin bisiklet, dileyen misafirlerin yürüyüş yapmasının sağlanması,
• Lavanta kokulu köy manzarasını eşsiz doğa ile birleştirerek fotoğraf çekim noktalarına yürüyüş
• Köyümüze has lavanta konseptli hediyelik eşyaların satışı, dileyen misafirlerin köyümüzde ev pansiyonlarında ağırlanması,

Lavanta hakkında bilgi verir misiniz?

Türkiye’de ekonomik anlamda sadece Isparta Keçiborlu yöresinde Kuyucak başta olmak üzere Kuşcular ve Çukurören köylerinde lavanta tarımı yapılmakta, bu yörelerin özellikle sulanmayan, kıraç ve eğimli arazilerine çok iyi uyum sağlamaktadır. Lavanta bitkisi, 1 m’ye kadar boylanabilen, yarı çalımsı, çok yıllık bir bitkidir. Lavanta bitkisinin ekonomik olarak kullanılan kısmı çiçekleridir. Bitkinin çiçek ve çiçek saplarından elde edilen uçucu yağ, dünyada ticareti en fazla yapılan 15 uçucu yağdan birisidir. Uçucu yağ bileşenlerinde en fazla linalol ve linalil asetat bulunmaktadır. Uçucu yağ kalitesi bu bileşenlerden linalil asetat oranına göre belirlenmektedir. Lavanta bölgede özellikle haziran ayı içerisinde çiçeklenmeye başlamakta, çiçeklenme kademeli olarak yaklaşık 45-50 gün sürmektedir. Çiçeklenme döneminde köy adeta mora boyanmış bir hal almaktadır. Çiçeklenme döneminde bu görsel şölen özellikle fotoğrafçıların dikkatini çekmektedir. Ağustos ayında ise artık lavanta hasadı başlamaktadır. Bir yandan lavantalar hasat edilmekte, bir yandan hasat edilen lavantaların yağı çıkarılmakta ve tohumu için kurumaya bırakılmaktadır.

Lavanta’nın kullanım alanları

Lavanta uçucu yağı, en fazla kozmetik ve parfüm sanayinde kullanılmaktadır. Bunun yanında güzel kokusu nedeniyle sabun ve diğer endüstri kollarında, ilaç sanayinde ve ağrı kesici, sakinleştirici, uykusuzluk giderici özellikleriyle de aromaterapide kullanılmaktadır. İdrar arttırıcı ve romatizma ağrılarını dindirici etkisi de vardır. Lavanta çiçekleri sedatif etkisinden dolayı çay şeklinde de kullanılmaktadır. Günlük hayatta daha birçok alanda ürünleri kullanılmaktadır.

Lavanta balı: Lavanta balı üretimi Keçiborlu İlçesine bağlı Kuyucak Köyündeki lavanta bahçelerinden sağlanmaktadır. Lavanta balı hoş kokusu, tadı ve hafifliği ile diğer ballardan ayrılmakta ve tercih edilmektedir. Lavanta balı; doymuş yağ, kolesterol ve sodyumu düşük olduğundan güzel ve lezzetli bir baldır. İçerdiği aminoasitler, mineraller ve C vitamini açısından zengindir. Kolay kana karıştığı için asimilasyon etki yaparak enerji seviyesini yükseltir. Lavanta çiçeğinden nektar alarak doğal olarak arılar vasıtasıyla üretilen lavanta balı karaciğere iki kat antioksidan destek sağlar ve karaciğeri temizleyici etkisi vardır. Lavanta balı antiseptik ve anti-inflamatuar özelliklerine sahiptir. Gece yatmadan alınan bir veya iki tatlı kaşığı lavanta balı sağlıklı bir uyku ve rahatlama sağlamaktadır.

Lavanta çayı: Kurutulmuş ya da taze lavanta kaynamış suya bırakılıp, 3-4 dakika demlenmesini bekledikten sonra içilmektedir. Özellikle lavanta kokulu köyümüzde yetişen lavanta türü 'Lavandin' çayı 15'er günlük kür halinde içildiğinde, hepatit B ve karaciğer yağlanmasının önlenmesinde çok faydalı olduğu bildirilmektedir.

Lavanta yağı: Ağrıyan eklemlere sürüp masaj yapıldığında romatizma ağrılarının giderilmesinde olumlu etki yaptığı belirtilmektedir. Ayrıca kullanılan şampuanın içine yalnızca bir damla eklenmesi saçların bu güzel kokuya sahip olmasını sağlayacaktır. Ayrıca lavantanın sinek kovucu etkisi de bulunmaktadır. Sıcak su içerisine birkaç damla lavanta yağı damlatıp, altından mum yakıldığında etrafa yayılan koku hem rahatlatıcı bir etkiye sahiptir, hem de sinek kovucu etkisi bulunmaktadır.

Lavanta suyu: Cildi silerek temizlemek amacıyla tonik gibi kullanılmaktadır. Cildi temizlediği, rahatlattığı ve gözeneklerin açılmasında etkili olduğu bildirilmektedir. Ayrıca saçlara canlılık ve parlaklık sağladığı, saç dökülmesinin önlenmesine yardımcı olduğu bildirilmektedir. Ayrıca lavanta suyu çamaşırlara güzel koku vermesi amacıyla ütü suyu olarak da kullanılmaktadır.

Lavanta sabunu: Lavanta yağından yapılan sabunun cildi besleyici ve canlandırıcı etkisinin olduğu bildirilmektedir.

Lavanta kurusu: Lavanta kurusu ile hem elbise ve eşyalarınızı güveden koruyabilir, hem de kalıcı kokusu ile kötü kokulardan kurtulabilirsiniz.

Lavanta yastığı: Lavanta yastığı, lavantanın sedatif etkisi nedeniyle özellikle uyku problemi yaşayan kişilere önerilmektedir. Ayrıca bebeklerin rahat uyuyabilmeleri içinde bebek yastığı olarak kullanılmaktadır.

Lavanta sütü: Süt ineklerine lavantanın hasattan sonra kalan sap kısmı yedirilmekte, böylece doğal yollarla elde edilmiş farklı aromalı bir süt elde edilmektedir. Lavanta sütü farklı bir deneyim yaşamak isteyen kişilere önerilmektedir.

Lavanta bahçelerine çok yoğun bir ilgi var. Turizm açısından lavanta bahçeleri nasıl değerlendiriliyor?

Görsel bir şölen sunan mor lavanta tarlalarını görmek için ille de Fransa’nın meşhur Lavanta bahçelerine gitmeniz şart değil! Isparta’nın Keçiborlu ilçesine bağlı Kuyucak köyündeki Lavanta Kokulu Köye gelmeniz yeterli… Akdeniz ve Ege kıyılarındaki deniz-kum-güneş turizminin yanı sıra Anadolu'nun pek çok köşesinde hızla gelişen alternatif turizm alt dalı olan agro turizm türlerinden lavanta turizmi ile ziyaretçi sayısı her yıl artmaktadır. Bununla birlikte ilimizi ziyarete gelen misafirlerimiz Isparta'nın tarihi ve doğal güzelliklerinden Eğirdir Gölünü, Yazılı Kanyon Tabiat Parkını, Kovada Gölü Milli Parkını, Süleyman Demirel Külliyesini, Turan Yazgan Halı ve Kilim Müzesi ve antik kentlerimizi görme fırsatını yakalamaktadırlar.
Yaklaşık 3000 dekar lavanta bahçesine sahip Kuyucak Lavanta Kokulu Köyü, yerli ve yabancı turistleri başta olmak üzere her yıl binlerce ziyaretçi ağırlıyor. Lavanta bahçelerinin sunduğu mor görselliği görmek için gelen gezginler, buralarda üretilen lavantaya dair Lavanta kesesi, lavanta Balı, lavanta suyu ve yağı, lavanta dondurması, Lavanta çayı, lavanta kahvesi gibi doğal ürünleri de alabiliyor. Hedefimiz, 2015 yılında 5 bin, 2016 yılında 20 bin, 2017 yılında 150 bin, 2018 yılında 250.000 olan ziyaretçi sayısını 2019 yılında yapılan tanıtım çalışmalarıyla daha da artırmaktır. Lavanta Kokulu Köye, yerli ve yabancı turistleri çiçeklenme döneminde fotoğraf çekmeye, hasat döneminde ise hasat etkinliklerine katılmaya davet ediyoruz.