Obeziteyi önlemek mümkün

Obezite çağın en önemli sağlık sorunları arasında gösteriliyor. Obezite bu kadar büyük bir sorun olarak insan sağlığını tehdit etse de sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivitelerin artırılması ile bu sorunun genel olarak azalacağı belirtiliyor.

Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Beslenme ve Fiziksel Aktiviteler Daire Başkanlığı’ndan yapılan açıklamada, obezitenin nedeninin birden fazla faktörden oluşması, obezite ile mücadelenin de multidisipliner yaklaşımla sürdürülmesi gereğini ortaya koyduğu belirtildi. Günümüzde obezite ile mücadelede, bireysel mücadelenin yanı sıra kurumsal mücadele de önem kazanmış ve kurumsal düzeyde çok sektörlü yaklaşımla gerekli önlemlerin alınması zorunlu hale geldiği aktarıldı. Bu nedenle Sağlık Bakanlığı; sağlık, spor, eğitim, ulaşım, belediye, maliye olmak üzere ilgili tüm kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri, üniversitelerin tıp, beslenme ve diyetetik, fizik tedavi bölümlerinden akademisyenler, özel sektörden gıda sanayi, tüketici dernekleri ve diğer sivil toplum kuruluşları temsilcilerinin görüşünü alarak “Türkiye Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Hayat Programı” hazırladı. Programın amacı,ülkemizde görülme sıklığı giderek artan, çocukları ve gençleri etkileyen bu hastalıkla etkin şekilde mücadele etmek, toplumun obezite ile mücadele konusunda bilgi düzeyini artırarak bireylerin yeterli ve dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivite alışkanlığı kazanmalarını teşvik etmek. Bu çalışmaların sonucunda Türkiye’de obezite ve obezite ile ilişkili hastalıkların kalp-damar hastalıkları, diyabet, bazı kanser türleri, hipertansiyon, kas-iskelet sistemi hastalıkları gibi görülme sıklığını azalması hedefleniyor. Ulusal ve yerel düzeyde politik istek ve kararlılığın sağlanması, koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında toplumun, farklı araçlar kullanılarak obezite, yeterli ve dengeli beslenme ve fiziksel aktivite konularında bilinçlendirilmesi, obezitenin teşhis ve tedavisine yönelik önlemlerin alınması ve izleme ve değerlendirme çalışmaları bu eylem planının kapsamını oluşturuyor. Obeziteden korunmak ya da kurtulmak için vatandaş neler yapmalı? Her şeyden önce halkın sağlıklı beslenme konusunda bilinçlenmesi gerekiyor. Ayrıca obez olup olmadıklarının tespiti için Aile hekimlerine başvurabilirler. Aile hekimi tarafından fazla kilolu veya obezite tanısı koyulursa en yakın hastaneye başvurarak tedaviye başlamalı, yazılı ve görsel medyada yer alan diyetleri, ilaçları veya bitkisel ürünleri kullanmamalıdırlar. Obezite tedavisi hekim tarafından belirlenmeli, diyetisyen tarafından bireyin yaşına, cinsiyetine, fiziksel aktivite durumuna, sağlık durumuna uygun yeterli ve dengeli beslenmeyi içeren zayıflama diyetleri uygulanmalıdır. Zayıflama ilaçları ise hekim tarafından uygun görülmediği müddetçe kullanılmamalıdır. Obezite ile mücadele için Bakanlık tarafından yapılan bazı çalışmalar · Ulusal boyutta politik kararlılığı artırmak ve yönetimi güçlendirmek için merkez teşkilatında “Türkiye Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Hayat Programı Uygulama Kurulları”, illerde ise katılım ve koordinasyonu geliştirmek üzere “Yeterli ve Dengeli Beslenme ve Hareketli Yaşam Kurulu” oluşturuldu. · Sağlık personelinin obezite ile mücadele konusunda bilgi düzeyinin artırılmasına katkı sağlanması amacıyla hizmet içi eğitim programları düzenleniyor. · 26 ilde (TOÇBİ) ilköğretim çağı çocuklarında (6-10 yaş) beslenme ve fiziksel aktivite alışkanlıkları ile şişmanlık (obezite) ve zayıflık (malnütrüsyon) durumunun belirlenmesine yönelik Türkiye’de Okul Çağı Çocuklarında Büyümenin İzlenmesi Programı gerçekleştirildi. · İlköğretim Okullarında Sağlıklı Beslenme Eğitim Programı kapsamında eğitim materyalleri (Velilere mektup, öğretmene mektup, çocuklara yönelik afiş, kitap, kitap ayracı) hazırlandı ve Milli Eğitim Bakanlığı’na gönderildi. · www.beslenme.saglik.gov.tr adresinde obezite, fiziksel aktivite ve beslenme konularında bilgi verilmektedir. Web sayfasında “Çocuklara Özel” bölüm bulunmaktadır. · Okulların sağlıklı beslenme ve hareketli yaşam koşullarına teşvik edilmesi, okullarda sağlıklı beslenme, obezitenin önlenmesi ve hareketli yaşam konularında duyarlılığın arttırılması ve bu konuda yapılan iyi uygulamaların desteklenmesi ile okul sağlığının daha iyi düzeylere çıkarılması hedefi ile “Beslenme Dostu Okul Projesi” Milli Eğitim Bakanlığı ile işbirliği içerisinde yürütülmektedir. · Toplumda fiziksel aktivitenin teşvik edilmesi amacıyla “Yaşamın Her Alanında Fiziksel Aktivite!” Kampanyası” kapsamında “Masa başında Egzersiz”, “Yolculukta Egzersiz” , Okul Öncesi (3-6 Yaş Grubu) Çocuklar İçin Egzersiz, İlköğretim Çağı (7-14 Yaş Grubu) Çocukları İçin Egzersiz Programları hazırlanarak tanıtımı ve dağıtımı yapıldı. · Aşırı tuz tüketiminin azaltılması konusunda ilgili kamu kurum ve kuruluşları ve üniversiteler ile işbirliği içinde Eylem Planı Taslağı hazırlanmıştır. · Okul kantin ve yemekhanelerindeki beslenme hizmetlerinin denetlenmesi, okul çevresinde gıda satışı yapılan yerlerin daha sık denetlenmesinin sağlanması, · Toplum genelinde obezite ve sağlık riskleri konusunda farkındalığın oluşturulması, · Obeziteden korunmada önemli bir faktör olan bebeklerin anne sütü ile beslenmesi çalışmalarının devam ettirilmesi (Bebeklerin doğumdan itibaren ilk 6 ay sadece anne sütü ile beslenmesi, 6. aydan itibaren anne sütü ile birlikte uygun ek besinlere başlanması ve iki yaşına kadar anne sütü ile beslenme teşvik edilecek ve özendirilecektir), · Sağlık kuruluşlarına herhangi bir nedenle başvuran fazla kilolu ve obez hastaların obezite merkezlerine yönlendirilmesi, bu hastaların izlenmesi için sürveyans sisteminin oluşturulması ile ilgili çalışmalar yürütülmektedir. “Obezite Dünyada En Hızlı Artış Gösteren Hastalık” Geçtiğimiz Şubat ayında ücretsiz olarak düzenlenen Memorial Obezite Okulu’nda kötü beslenme alışkanlıklarının değiştirilmesi, obeziteden korunmak için yapılması gerekenler ile şişmanlıktan kaynaklanabilecek hastalıklar ve tedavi yöntemleri anlatıldı. Memorial Şişli Hastanesi Obezite Merkezi’nden obezite cerrahı, endokrinolog, diyetisyen ve davranış terapisti uzman psikologun konuşmacı olarak katıldıkları kurs, 4 hafta boyunca devam etti. Yoğun ilgi gören etkinliğin tekrar yapılacağı bildirildi. Obezite Okulu hakkında bilgi veren Memorial Bariartrik Tedavi Merkezi Başkanı Prof. Dr. Alp Bozbora, “Dünyada 15 yaş üstü yaklaşık 1.6 milyar erişkin şişmanlık sorunu yaşıyor. 400 milyon kişi ise aşırı şişman yani obez. 5 yaşın altında 20 milyon çocuk da obezite tehdidi ile karşı karşıya. Dünya Sağlık Örgütü’nün yaptığı araştırmalara göre 2015 yılında; 1.6 milyar olan şişman sayısı 2.3 milyara, 400 milyon olan obez sayısı da 700 milyona çıkacak. Bu korkutucu rakamlar ışığında ortaya çıkan en önemli sonuç ise, obezitenin dünyada en hızlı artış gösteren hastalık” diye konuştu. Obezite direkt ölüm gibi ciddi sonuçlara sebep olmasa da yaşam kalitesini olumsuz etkiliyor ve yaşanılacak ortalama ömrü kısaltıyor. Örneğin; 50 yaşında, ortalama ömür göz önüne alındığında önünde daha 20 yılı olan, ancak ağır hipertansif, ağır diyabetik, beslenme, cilt, hareket, eklem ve kas bozuklukları olan bir insanın geri kalan ömrünü kaliteli bir şekilde geçirmesi mümkün değil. Çünkü etken bir yaşam; entelektüel fonksiyonlarını koruma, kendine yetebilme, kendine bakabilme, kendi ihtiyaçları kadar para kazanabilme, üretim yapabilmeyi gerektiriyor. Ancak obez insanlar etken bir hayattan çok edilgen bir yaşam sürmeye mahkum oluyor. Çok fazla hareket edemediği için üretemiyor, çoğu obez evinde kapalı yaşıyor. Sosyal ortamlara katılamıyor ve tüketen bir insan olarak yaşanını sürdürüyor.