Organik ürünlerin dış ticareti

Amerika’dan sonra Almanya, Fransa, Hollanda, İsviçre gibi AB ülkeleri organik ihracatımızda başı çekmektedirler.

Türkiye’den ihraç yapılan ülke sayısı yaklaşık 12 civarındadır. Ürün grupları incelendiğinde, en fazla döviz getirisi organik fındık, incir, kayısı, üzüm, çilek, zeytin, pamuk ve meyve sularından elde edilmiştir. Bu ülkeler arasında Amerika en önemli ithalatçımızdır. Toplam organik ürün ihracatımızın değer olarak yüzde 18.4’ü Amerika’ya yapılmaktadır. Amerika’dan sonra Almanya, Fransa, Hollanda, İsviçre gibi AB ülkeleri organik ihracatımızda başı çekmektedirler.


Nur İlkay ABACI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü


Ülkemizde yetiştirilen organik ürünlerin çok büyük bölümü ihraç edildiği için, organik üretim yurt dışından gelen talebe göre şekillenmektedir. Çizelge 1, organik tarım ve gıda ihracatının ülkemizde yıllar itibari ile gelişimini göstermektedir. Buna göre, organik ürün ihracatımız 2003 yılında 37 milyon $’dan, 2016 yılında 77 milyon $’a çıkmıştır. 2005 ile 2009 yılları arasında, ortalama 27 milyon $ seviyesinde seyreden organik tarım ürünleri ihracatımızın, 2010 yılında neredeyse yarı yarıya azalması, bu yıldaki global ekonomik kriz ile açıklanabilir. Bununla birlikte, bu veriler, ihracatçı firmaların ihracat esnasında organik olarak beyan ettikleri partilere ait olup, gerçekleşen ihracat verilerinin tamamını yansıtmamaktadır.


Klasik tarımsal ihraç ürünlerimiz (kuru üzüm, fındık, pamuk vd.) 1990’lı yılların başına kadar organik ürün ihracatımızın büyük bölümünü oluşturmaktaydı. Günümüzde başlıca ihraç ettiğimiz organik ürünler ise organik fındık, organik incir, organik kuru meyveler, organik baharat, organik taze ve işlenmiş meyve ve sebzeler, organik fıstık, organik hububat, endüstri bitkileri, yağlı tohumlar ve diğer çiğ ve işlenmiş ürünlerden oluşmaktadır.

Çizelge 1. 2016 yılında en çok ihraç edilen organik ürünler

Ayrıca soya fasulyesi, buğday, ayçiçeği, mısır, keten tohumu, mercimek, arpa vb. olmak üzere 2016 yılında 25 ülkeden organik ürün ithal edilmiştir. Bu ülkelerin başında Rusya, Etopya, Ukrayna, İsrail, Yeni Zelanda, Hollanda, Romanya, Almanya gibi ülkeler gelmektedir.

Çizelge 2. 2016 yılı Organik Ürün İthalatı

 
Çizelge 3. 2016 yılında en çok organik ürün ihracatı yapılan ülkeler

Son yıllarda organik tarım dünyada hızla yayılmakta ve global organik gıda pazarı da giderek büyümektedir. Türkiye organik tarımını ihracat potansiyeline dayalı olarak geliştiren ülkelere tipik bir örnektir. Organik ürün üretimimizin çok büyük bir bölümü ihraç edilmektedir. İç pazarımız da giderek büyümektedir. Türkiye organik üretim için çok uygun ekolojik şartlara ve yüksek ihraç potansiyeline sahip olmasına rağmen, dünya organik gıda pazarındaki payı maalesef çok düşüktür. Bu yüzden Türkiye’de organik tarımın geliştirilmesi ve organik ürün ihracatımızın artırılması büyük önem taşımaktadır.

Kaynak: Demiryürek, K., 2016. Organik Tarım ve Ekonomisi. DOKAP, 2016. ISBN: 978-605-9041-80-5.