Gıda Proses Vana(Hijyenik-Aseptik) Seçiminin Raf Ömrüne Etkisi

GEA, üretim prosesiniz için hangi hijyenik sınıf en uygun ise ona göre; mükemmel vana çözümleri, hatları ve konseptlerini sunmaktadır.

Proses vanaları için hijyen sınıfları

Gıda, İlaç ve Kozmetik Sanayilerindeki en zayıf proses etabı, üretim zincirinin en kuvvetli halkası kadar dayanıklı olmalıdır. Prosesin hijyen kısmını baz aldığımızda, küçük bir bileşen olan vanaların bile kritik bir rol oynadığını gözlemleriz. Gıda, İlaç, Kozmetik üretimleri alanında çalışan firmaların proseslerine uygun vanaları kolay bulabilmesi için GEA, vana portföyünü 3 farklı hijyen sınıfında değerlendiriyor. Bu sınıflandırma öncelikle mikrobiyal bulaşma riski ve tespitine karşı bir önlem almak, ürünün raf ömrü, mekanik bakım gereksinimleri ve uzun vadeli hijyen risklerini kapsamaktadır. Bu sınıflandırma sistemi Alman Makine Sanayi ve Uçak Üreticileri Federasyonu’nun (VDMA) önerilerine göre sıvı veya viskoz ürünlerin makineleri için hazırlanmıştır. (No. 2/2000, 2nd edition, 2006).

Makina operatörleri, mühendisler ve uzmanlar arasında hijyenik sınıflar, kendi çevresine uygunluğuna göre, temel tartışma konusu olmaktadır. Bu sebeple bu sınıflandırmayı bir kısıtlama olarak yorumlanmak yerine, bir tavsiye olarak değerlendirmek gerekir.

GEA, üretim prosesiniz için hangi hijyenik sınıf en uygun ise ona göre; mükemmel vana çözümleri, hatları ve konseptlerini sunmaktadır.

Hijyenik

Machinery Directive 2006/42/EC temel gereksinimlerini yerine getirmek adına, vanaların sistem tasarımı ve diğer bütün gıda proses makineleri, kişisel sağlık ve güvenliğe hiçbir risk teşkil etmemelidir. Kullanılan ekipmanlar her kullanımdan
önce yıkanmalıdır. Böylece, gıda ile temas eden yüzeyler de mikro organizmaların yerleşebileceği oyuklar ve ölü bölgeler oluşmaz. Bu gereksinimin
nedeni, üretimin gıda hijyen güvenliğini sağlamadaki zorunlu ön koşulları baz alarak istikrarlı kalitede ve istenilen raf ömründe son ürün çıkartmaktır. Hijyenik sınıfa bağlı olan vanalar, mikro organizma bulaşığının azalması, raf ömrünün korunması gibi gereksinimleri olan çeşitli gıda ve içecek endüstri uygulamalarında kullanılır.

Figür 1: Hijyenik Çift Yataklı Mixproof Vana

Aseptik

Diğer iki hijyenik sınıfın aksine, ürün alanının çevreye (atmosfere) karşı sızdırmazlığı aseptik vanalarda zorunludur. Vana dışarıdan kaynaklı arızaların kolay tespiti ile, diğer sınıflar vanalara göre kirlenme riski daha düşüktür. Aseptik vanalarda, metal bir körük vana sapına özel bir kaynak işlemi ile ayrılmaz şekilde bağlanır, bu da ortamdan kaynaklı mikroorganizmaların boru sistemine girememesi anlamına gelir (asansör etkisinin engellenmesi). Körükler, uzun yıllar boyunca aseptik özelliklerini garantileyen, inert, sıcaklığa dayanıklı ve uzun ömürlü materyallerdir. Bu durum gözetim ve bakımı kolaylaştırırken proses güvenilirliğini de geliştirir. Sızıntı meydana gelmesi durumunda, dışarıdan tespit kolay bir şekilde mümkündür ve bu da ilave maliyetleri en aza indirir. Aseptik prosesler, UHT süt ürünleri, tıbbi beslenme ve bebek maması gibi yüksek kaliteli ürün ve uzun raf ömrü gereksinimi olan belirli Gıda ve İlaç grupları için kullanılır.

Figür 2: Aseptik Çift Yataklı Mixproof Vana (Paslanmaz Körüklü)

Figür 3: Aseptik Çift Yataklı Mixproof Tank Dip Vanası (Paslanmaz Körüklü)

UltraClean

UltraClean olarak sınıflandırılan vanalar, çevre ve atmosfer kirlenmelerine karşı en ileri biçimde korunarak, bütün prosesin mikrobiyal olarak maksimum korunmasını sağlamaktadır. Hijyenik sınıf vanalarda kullanılan tasarım özellikleri UltraClean ekipmanlar içinde geçerlidir. UltraClean vanaların, hijyenik vanalara göre farkı; vana diski, buhar ve ya sızdırmaz diyafram ile atmosferden kaynaklı mikrobiyal geçişlerden korunmaktadır. UltraClean teknolojisinde, ihtiyaca göre tekrarlanan ısıl işlem ile nihai ürünün kabul edilebilir bir hijyenik aralıkda bırakılır. Bazı hassas ürünlerde, eğer birden fazla ısıl işlem ürüne zarar verecekse; aseptik vanaların kullanımı daha uygun olacaktır.

Diğer Vana Üreticileri Diskli diyaframlı vanaları aseptik sınıfta değerlendirse de, GEA bu tip vanaları ara bir sınıf olan UltraClean kategorisine koymaktadır. Çünkü diyafram atmosferden kaynaklı mikrobial bulaşmayı sadece diskin bir tarafında tam anlamıyla önlemektedir. Diyaframın diğer tarafı yine mikrobiyal bulaşma riskiyle karşı karşıyadır. Örnek olarak meyve suyu ve laktik asit içeren ürünler UltraClean vanalar için uygun kullanım alanları olabilir. UltraClean vanaların, aseptik vanalara göre dezavantajlarına devem edersek eğer, Sentetik diyafram malzemesi ve metal arasındaki iletişim ara yüzü, farklı genleşme katsayılarına bağlı olarak ürün aktarımının gerçekleşmesine neden olabilir. Sıcaklık ve yük değişimlerinin sıklığı, ayrıca temizleme şekli, membranın ömrünü etkiler. Uzun vadede bu tür membranlar üreticilerinden bağımsız olarak metal körük kadar istikrarlı değildir. Ayrıca, membran arızaları her zaman dışardan tespit edilemez, bu da sorun giderme için ek maliyetler doğurabilir. Bununla birlikte, bu sınıflandırma sistemi, bu valflerin başka alanlarda uygulanmasını kategorik olarak engellemez. Sonuç olarak, diskli diyafram vanası klasik hijyenik uygulamaları veya aseptik kullanımlar için katma değer sağlayabilir.

Uygulama metodu önemlidir

Tüm yatırımlarda olduğu gibi, prosesde kullanılan vanaların işletmeye sağlayacağı fayda ile kendi maliyetini ödeyebiliyor olması gerekir. İlave olarak ürün ve proses için; gerçekleşebilecek riskler ve çözümleri, ilave revizyonalar, temizlik maliyetleri, bakım zamanı, yedek parça maliyetleri önemli rol oynamaktadır. Hijyenik tasarım, vanalarla çok önemlidir ancak sade vanalar için limitli kalamaz. Aynı şekilde hijyenik tasarım, gıda ve ilaç üretim proseslerinde kullanılan tüm ekipmanlar için çok önemli olmalıdır.