Tüketici süt alımında nelere dikkat etmeli?

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, süt alımında dikkat edilecekleri ve düzenlemelere ilişkin şu bilgileri verdi:

Önemli noktalar

Satın almış olduğu üründe Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından verilen işletme onay numarası olup olmadığı
Son tüketim tarihi
Pastörize sütler için muhafaza sıcaklığı
Ürün ambalajının bozulmamış deforme olmamış bombaj yapmamış olması

Sütte hangi vitaminler var?

Sütün yapısında yer alan maddeleri süt şekeri (laktoz), süt yağı, süt proteinleri, mineral maddeler ve vitaminler olmak üzere beş ana başlık altında toplamak mümkündür. Bu besin öğelerinden pek çoğu (laktoz, kazein vb.) doğada sütten başka bir gıdada bulunmazlar. 1 litre sütte ortalama 36 gram süt yağı, 38 gram protein, 52 gram karbonhidrat, 7 gram mineral maddeler ve suda ve yağda çözünen vitaminler bulunur.
Süt, beslenme uzmanları tarafından temel gıda maddesi olarak kabul edilir. Kalsiyum, fosfor ve riboflavin (B2 vitamini) açısından önemlidir. Hayati önemi olan amino asitleri ve yağ asitlerini bünyesinde bulundurur. Sadece sütte bulunan bileşenler; laktoz, süt yağı, kazein, laktoalbümin ve laktoglobülindir.

Çiğ süt sağım işleminden ne zaman bir süre sonra tüketiciye ulaşıyor?

Çiğ sütün doğrudan tüketiciye satışı ile ilgili henüz bir düzenleme bulunmamaktadır. Konuyla ilgili düzenleme çalışmaları devam etmektedir. Bu düzenlemeyle; çiğ sütün sağımından itibaren maksimum 24 saatte tüketiciye ulaşmasını sağlamak hedeflenmektedir.

Pastörize ve UHT arasında farklılık var mı?

Pastörizasyon gıda maddesi içindeki zararlı organizmaları ve bozulma etmenlerini yok etmek amacıyla uygulanan bir ısıl işlemdir.
Sütün pastörizasyonunun amacı; sütün doğal niteliklerinde özellikle de besin değeri ve duyusal özelliklerinde hissedilebilir bir değişiklik meydana gelmeden süte bulaşmış bütün hastalık yapıcı mikroorganizmaların öldürülerek sütün dayanma özelliğini artırmaktır.

Pastörize edilmiş sütlerin en önemli özelliği; pastörizasyon işleminin hemen arkasından, taşınma da dâhil olmak üzere soğuk zincir ihtiyacının varlığıdır. Satın alındığı yer de dâhil olmak üzere evlerde de yine soğuk ortamlarda, buzdolabında (0-4°C) muhafaza edilmesi gerekmektedir. Soğuk zincirin kırılması, gerek mikrobiyolojik kaliteye gerekse de besin değerine zarar verebileceği bilinmeli ona göre tedbir alınmalıdır.
UHT süt; çiğ sütün en az 135 derecede 1 saniye süre veya en uygun zaman-sıcaklık kombinasyonunda yüksek sıcaklıkta kısa süre tutulması ve aseptik şartlarda ambalajlanması ile oda sıcaklığında depolandığında bile bozulmaya neden olabilecek tüm mikroorganizmaları ve sporlarını yok eden bir ısıl işlem ile elde edilen, raf ömrü uzun (3-4 ay) olan süttür.
UHT işlemiyle sütün protein ve kalsiyum miktarında önemli kayıplar meydana gelmez. UHT sütlerin dayandırılmasında uygulanan sıcaklık kadar aseptik ambalajlama da (dışarıdan ambalaj içerisine nem, oksijen, mikroorganizma girişini, içeriden de dışarıya sızıntıyı önleyecek şekilde yapılan ambalajlama) önemli rol oynamaktadır. Sonuçta UHT sütler için; hiçbir katkı maddesi içermeyen, dayanması ısı işlemiyle olan besleyici bir üründür diyebiliriz.


Çiğ süt: Bir veya daha fazla inek, keçi, koyun veya mandanın sağılmasıyla elde edilen, 40 oC’ nin üzerine ısıtılmamış veya eşdeğer etkiye sahip herhangi işlem görmemiş kolostrum dışındaki meme bezi salgısıdır.