“Türkiye bakliyat işleme teknolojisinde dünyada söz sahibi”

Mersin’in dünyanın önemli bakliyat işleme merkezlerinden biri haline geldiğini belirten Atomika Satış Mühendisi Osman Yaman, firmaların çok büyük kapasitelerle çalıştığını ve sadece iç piyasaya değil dış pazarlara yönelik de çalıştığını hatta bazen gemilerle gelen ürünlerin işlenerek doğrudan yine dış piyasaya gönderildiğini söyledi.

Bakliyat sektörü üretim ve tüketimde kan kaybederken işleme teknolojisinde önemli gelişmelere imza atıyor.

Mersin’in dünyanın önemli bakliyat işleme merkezlerinden biri haline geldiğini belirten Atomika Satış Mühendisi Osman Yaman, firmaların çok büyük kapasitelerle çalıştığını ve sadece iç piyasaya değil dış pazarlara yönelik de çalıştığını hatta bazen gemilerle gelen ürünlerin işlenerek doğrudan yine dış piyasaya gönderildiğini söyledi.
Sektörde teknolojik makinalarının kullanım oranının giderek arttığını ifade eden Yaman, sözlerine şöyle devam etti: “Sektördeki firmalar bir çok ürün işleyecek çok yönlü tesisler kurarak aynı merkezde üretim yapar hale geldiler. Böylece yeni fabrikalar kurdular ve kurmaya devam ediyorlar. Artık büyük kapasiteli üretim yapan firmaların pazar payının çok büyük bir kısmını aldığı düşünüldüğünde, pazarda yer almak için ve üretime devam etmek için yeni makinalarla donatılmış entegre fabrikalar kurmanın zorunlu hale geldiği söylenebilir.”
Osman Yaman, bakliyat işleme teknolojisindeki son gelişmeleri ve çalışmalarını Dünya Gıda Dergisine anlattı.

Özlem As

Atomika Makine, bakliyat işleme teknolojisi alanında neler yapıyor?

Şirketimiz Atomika Makina 1989 yılından beri ülkemiz gıda sanayisine hizmet etmektedir. Kurulduğu günden itibaren en önemli satış kalemlerinden bir tanesi Sortex optik ayıklama makinaları olmuştur. Şu anda ülkemizde binden fazla Sortex makinası bulunmaktadır ve bu makinalar pirinç, hububat, bakliyat, kuruyemiş, donmuş gıda v.b. dökme ürünlerde optik ayıklama yaparak ülkemiz sanayine hizmet etmektedir. Sortex firması Bühler Group bünyesine dahil olduktan sonra firmamız, Bühler ürünlerinden olan pirinç, bulgur, mercimek, bakliyat işleme makinalarının satışını yapmaya başlamıştır. Son yıllarda ise Schmidt-Seeger firması Bühler Group’a dahil olduktan sonra bu firmanın ünlü TAS serisi eleme makinalarını da satmaya başlamıştır.
Firmamız Sortex satışı ve servisi konusunda sürekli ödüller alan çok başarılı bir kadroya sahiptir. Satış ve servis konusunda toplam 30 personel ile satış ve satış sonrası hizmetlerde ülkemiz sanayisine hizmet etmeye çalışıyoruz. Sortex makinelerinin satış sonrası eğitim, garanti kapsamındaki servis, koruyucu bakım ve yedek parça teminini sağlıyoruz. Bühler Group’a ait makinelerde fabrika tasarımı, makine montajında uzman desteği, fabrika devreye almada uzman desteği, daha sonrasında yedek parça temini konularında destek veriyoruz.
Atomika olarak biz kendimizi satış firması olarak görmüyoruz. Biz müşterilerimizle iş ortaklığı şeklinde çalışmayı hedefliyoruz. Sadece makine satmıyoruz, müşterilerimizle beraber gelecek planları yapıyoruz. Uzun vadeli düşündüğümüz ortaklıklarda müşterimiz kazançlı çıkıyor. Zaten müşterimiz kazançlıysa biz de kazançlı oluyoruz.

Piyasadaki son teknoloji; makineler hakkında bilgi alabilir miyiz?

Piyasada çok yaygın olarak kullanılan Sortex B serisi optik ayıklama makinelerinde RGB trikromatik MultiVision kameralar kullanılmaya başlandı. MultiVision kameralar insan gözünün renk algılama sisteminden esinlenilerek tasarlandı. Bunun anlamı, bakliyat içerisinde renk ayıklaması yaparken tıpkı bir insanın renk algılaması gibi renkleri birbirinden ayırt edebilmektir. Aynı renkte ancak aralarında çok az ton farkı olan istenmeyen ürünleri çok daha rahat fark etmemizi sağladı. Kırmızı mercimekte mercimekle neredeyse aynı renkte olan fiğ taneleri, kuru fasulyede çok açık sarı renkteki ürünler çok rahatlıkla ayıklama şansı yakalandı.
Optik ayıklamada teknolojinin önünü açmaya devam ediyoruz. Sortex optik ayıklama makinelerinde kendi ürettiğimiz kameraları, kendi ürettiğimiz ejektörleri ve patentli besleme sistemlerini kullanıyoruz. Bu nedenle eşsiz bir performans ve erişilmez kapasiteler yakalıyoruz. Gelişen optik, pnömatik, mekanik ve yazılım teknolojileri sayesinde makineler daha önce hiç olmadığı kadar hızlı ve performanslı çalışıyor.

Sektörünüzü nasıl değerlendirirsiniz? Avantaj ve dezavantajları nelerdir?

Ülkemiz bakliyat tüketimi ve üretimi yönünden her geçen gün miktar olarak geriye gidiyor. Tüketim alışkanlıkları değiştikçe bakliyata olan ilgi azalıyor. Türkiye ayrıca son yıllarda kırmızı mercimek ve kuru fasulyede dışardan ürün almaya başladı. Daha önce kırmızı mercimekte üretimi olmayan Kanada dünyada önemli bir üretici konumuna geldi. Dengelerin çok hızlı değiştiği bir sektör. İç Anadolu Bölgesi’nde çiftçimiz yeniden nohut ve mercimek gibi ürünlere yönelme eğiliminde ancak şu anda bu çok küçük hacimlerde gerçekleşiyor.
Tüketim alışkanlıklarının kısa vadede değişmesi pek mümkün görünmüyor bu nedenle dış pazarlara yönelik bir çalışma içinde bulunmak gerekebilir.
Bunun yanı sıra Mersin dünyanın önemli bakliyat işleme merkezlerinden biri haline geldi. Firmalar çok büyük kapasitelerle çalışıyorlar ve sadece iç piyasaya değil dış pazarlara yönelik de çalışıyorlar. Hatta bazen gemilerle gelen ürünler işlenerek doğrudan yine dış piyasaya gönderilebiliyor.
Ayrıca, bakliyat işleme optik ayıklama dışında ileri teknolojiye çok ihtiyaç duyulmayan bir sektör olarak görülüyor. Ancak bu bir yanılgıdır. Teknolojik çözümler her zaman verimliği artırıyor ve ürün kalitesini yükseltiyor. Daha az enerji kullanarak, daha az ürün kaybıyla çok daha kaliteli ürünler üretebiliyorsunuz. Bunu yaparken de hem ürün sağlığını, hem de çevreyi koruyorsunuz.

Bakliyat sektörü Türkiye'de yıldan yıla kan kaybediyor. Bakliyat işleme teknolojisini bu durum etkiliyor mu?

Üretim ve tüketimde kan kaybettiğimiz doğru ancak işleme merkezi olarak ülkemiz halen gelişmeye devam ediyor.
İşleme merkezi olma özelliği, bakliyat işleme teknolojilerine olan ihtiyacı devam ettiriyor. Sektörde teknolojik makinelerin kullanım oranı giderek artıyor. Sektördeki firmalar bir çok ürün işleyecek çok yönlü tesisler kurarak aynı merkezde üretim yapar hale geldiler. Böylece yeni fabrikalar kurdular ve kurmaya devam ediyorlar. Artık büyük kapasiteli üretim yapan firmaların pazar payının çok büyük bir kısmını aldığı düşünüldüğünde, pazarda yer almak için ve üretime devam etmek için yeni makinalarla donatılmış entegre fabrikalar kurma zorunlu hale geldiği söylenebilir.
Kısaca zorlu rekabet şartları ve daralan pazarlar sizi daha verimli ve kaliteli üretim süreçlerine yönlendiriyor. Bunu gerçekleştirmek için teknolojinin getirdiği tüm imkanları kullanmak zorundasınız. Aksi halde geleneksel yöntemlerle devam edemiyorsunuz. Son zamanlardaki büyük yatırımların temelinde bu mantık yatıyor. Atölye veya imalathane türü üretimlerde rekabet şansınız kalmıyor. Yüksek kapasiteli ürerimle kaliteli ürünü ucuza mal etmek zorundasınız. Bu da ancak mühendisliği doğru yapılmış fabrikalarla gerçekleşebiliyor.

Sıkıntılı olan bakliyat sektöründe verim, ürün kaybının önüne geçmek çok önemli. Şu anda Türkiye'de var olan teknoloji bu konuda yeterli mi?

Dünya bakliyat ticaretinde önemli yerlere sahip firmalarımız, şimdiye kadar uyguladıkları geleneksel yöntemleri terk etmeye başlayarak son teknoloji makineler kullanmaya başlamışlardır. Bu süreç Sortex optik ayıklama makineleri ile başlamış, daha sonra mekanik ayıklama ve kabuk soyma makineleri ile devam etmiştir. Böylece ürün kayıplarının azaltılması, fabrika fiziki şartlarının düzeltilmesi, ürün kalite ve temizliğinin artması gibi bir çok fayda sağlamaktadır.
Ancak bu değişim istenilen ölçüde olmayıp, henüz teknolojinin getirdiği imkanları kullanamayan firmalar bulunmaktadır.

Bühler Group’a ait bakliyat makineleri dünyada uzun yıllardır özelikle Asya ülkelerinde başarıyla kullanılmaktadır. Atomika olarak bakliyat alanında anahtar teslimi çözümler sunabilmekteyiz. Mercimek, nohut, fasulye, bezelye v.b. ürünlerde ön eleme, detaylı eleme, taş ayıklama, hafif tane ayıklama, boylama-sınıflandırma makinelerini içeren fabrika teklifleri sunabiliyoruz.
Sektörde fabrikaya giren üründen kamyondan pakete girinceye kadar tüm işlem aşamalarında çözümlerimiz bulunmaktadır. İstenirse bu fabrikaların tüm tasarımını biz yapıyoruz, havalandırma, makine yerleşimi, kat planları, makine güçleri, elevetörler, depolar v.b. tüm ekipman ve makine Bühler tarafından tasarlanmaktadır.
Ülkemizin toprakları, iklimi, konumu her konuda bize büyük potansiyeller sunuyor. Bakliyat üretimi ve işlenmesi için daha alınacak çok yol olduğunuz düşünüyoruz.