“Türkiye dünyanın en büyük bulgur üreticisi”

Dünyanın en büyük bulgur üreticisinin Türkiye olduğunu söyleyen İpek Bulgur Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Mardin Bulgur İmalatçıları Derneği Başkanı Faysal Sun, ülkemizde 98 adet bulgur üretim tesisinden 15'inin Mardin'de olduğunu söyledi.

Bulgurun Türkiye’de yıllık tüketiminin kişi başı 13 kg düzeyinde olduğunu söyleyen İpek Bulgur Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Mardin Bulgur İmalatçıları Derneği Başkanı Faysal Sun, “ Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgelerinde daha fazla, Batı bölgelerinde ise daha düşük. Ege ve Marmara bölgelerinde kişi başı tüketim 7-8 kg seviyelerinde. Ortadoğu ülkelerinde ise kişi başı tüketim miktarı 25-30 kg civarında” diye konuştu.

Bulgur üretimi Türkiye'de ne durumda?

Türkiye dünyanın en büyük bulgur üreticisi. Bulgur üretiminin yüzde 80’lik kısmı Güneydoğu Anadolu’daki illerde yapılıyor. Sırasıyla Gaziantep, Mardin, Şanlıurfa, Diyarbakır olmak üzere ayrıca Mersin ve Konya illerinde üretim tesisleri bulunuyor. Ülkemizdeki 98 adet bulgur üretim tesisinden 15’i Mardin’de. Mardin bulguru kalite bakımından da halen birinci sırada.

Yurt içi bulgur pazarında ciro toplamı 25 trilyon civarında. Sektörde toplam yedi çeşit ürün üretiliyor; pilavlık, orta pilavlık, iri pilavlık, köftelik, sefer kitel, aşurelik ve şiş. Ülkemizde en çok tüketimi olan pilav bulgur, onu orta pilavlık ve köftelik takip ediyor.

İpek Bulgur olarak biz kuruluşumuzdan bu yana geleneksel üretimi destekliyor, hiçbir aşamada katkı maddesi kullanmadan, geleneksel üretimde olduğu gibi buğdayı sadece su ile işleyerek bulgur üretiyoruz. Az yağış alan ovada üretilen buğdaylar tüm besleyici mineralleri kendi içinde saklıyor; böylece besin değerleri diğer topraklarda yetişen buğdaylara göre çok daha yüksek oluyor. Bu buğdaydan üretilen Mardin bulguru nişasta değeri düşük, protein değeri yüksek olduğundan sağlık için oldukça faydalı. Bu sayede sert durum buğdaylarının Mezopotamya güneşinden aldığı altın rengi kaybolmuyor ve bulgura kendi rengini veriyor.

Bulgur üretimini dünyada ve Türkiye'de tanıtmak için neler yapılmalı?

Gelişmiş ülkeler özellikle Avrupa ülkeleri son yıllarda bulgurla tanışmaya başladı. Özellikle sağlık açısındaki faydalarının ortaya çıkmasıyla pirincin alternatifi olmaya başladı. Etnik pazarın çok geniş olduğu Almanya gibi ülkeler, potansiyel bulgur tüketicisi. Avrupalılar da artık sağlıklı ve besin değeri yüksek olan bulgura giderek daha büyük ilgi gösteriyor. Hem soğuk salatalar hem de geçtiğimiz aylarda katıldığımız ve büyük ilgiyle karşılaştığımız Anuga gibi dev fuarlarda onlara öğrettiğimiz çeşit çeşit yiyecek sayesinde Avrupalılar bulgurun lezzetini keşfediyorlar. Bulguru Türkiye’nin Avrupa’ya yönelik en önemli ihracat kalemlerinden biri haline getirmek istiyoruz. Şu anda Almanya başta olmak üzere Avrupa ülkelerine yılda 3 bin ton bulgur ihraç ediyoruz, hedefimiz bu rakamı seneye 5 bin tona çıkarmak. Asya ülkeleri de çokça pirinç tüketiyorlar; onların tüketim alışkanlıklarını değiştirmeyi hedefliyoruz. Pirincin çok tüketildiği her yer bizim hedefimizde var, alternatif ürün olarak. Pirince göre çok daha sağlıklı.

İpek Bulgur olarak biz, bulgurun zenginleştirilmiş hali için ar-ge yapıyoruz. Kurutulmuş domates, biber, salça her şeyi içinde, yemeye hazır halde sunacağız. Toplumların tüketim alışkanlıkları değişti, çağa uygun bir hızda yemek hazırlanıyor. Buradan yola çıkararak Türkiye’de ve dünyada bulgurun tanıtımını artırmak, tüketimini teşvik etmek üzere makarnada gördüğümüz çeşitliliği bulgurda da yaratmayı hedefliyoruz.

Tanıtımı desteklemek üzere, 2018-2019 arasında pilot bölge olarak Türkiye’nin 3 büyük kenti; İstanbul, Ankara ve İzmir’de sadece bulgur ürünlerinden yapılan yemeklerin bulunacağı “Bulgur Evleri” açmak istiyoruz. Bu anlamda iş birliklerine de açığız. Türkiye’de yapılan 50 çeşit bulgur yemeğinin misafirlere sunulacağı bu restoranlar yerli tüketiciye hizmet vereceği gibi turistler için de farklı yemek kültürleriyle tanışacakları yerler olacak. Pilot bölgelerde başarıya ulaşırsak tıpkı çiğköfte dükkânları gibi zincir haline getirmek istiyoruz.

Türkiye'de bulgur ihracatı ve ithalatı ne durumda? Neden ithal ediyoruz? Türkiye'de üretilen bulgurun ne kadarı ihraç ediliyor?

Türkiye’de yıllık toplam 1 milyon 250 bin ton bulgur üretimi var. Bu üretimin 1 milyon tonu yurt içinde tüketilirken 250 bin tonu da ihraç ediliyor. Ülke içine yönelik üretimin yüzde 25’ini, 250 bin tonluk ihracatın yüzde 35’ini tek başına Mardin sağlıyor.

Hangi ülkelere bulgur ihracatı yapılıyoruz?

Ortadoğu ülkeleri ihracatımızda başı çekiyor. Ayrıca Avrupa’ya, ABD’ye ve Türkî Cumhuriyetlere de Mardin bulgurunu satıyoruz. Şu anda İpek Bulgur olarak ihracat yaptığımız ülke sayısı 20’yi aşmış durumda. Yıllık ihracatımız 40 bin tona çıktı ve yeni pazar arayışları için de arayışlarımız sürüyor. Doğrusunu isterseniz hedefimizde Avrupa var. Avrupa, bulguru yeni yeni keşfediyor. Şimdiye kadar bulgur açısından en büyük pazar, Ortadoğu pazarıydı. Benzer yemek kültürüne sahip olduğumuz Arap ülkeleri, bulgur tüketiminde ilk sırayı alıyordu. Ancak bölgede yaşanan istikrarsızlık üreticilerin pazar inovasyonu adına hızlı ve doğru adımlar atmasını gerektiriyor. Mardin bulguru, kalite ve lezzet açısından kıyas kabul etmeyecek bir değerde. Biz İpek Bulgur olarak bu değeri Avrupa’ya taşımakta kararlıyız.

Türkiye’nin bulgur ihracatı yaptığı ülkeler 

İhracat yaptığımız ülkeler sırasıyla en büyük pay;
IRAK 78.130,415 KG
ÜRDÜN 11.553,215 KG
SURİYE 10.432,998 KG
SUUDİ ARABİSTAN 5.026,100 KG
LÜBNAN 4.428,500 KG
ALMANYA 4.227,500 KG
BELÇİKA 3.421,150 KG
İSRAİL 2.538,750 KG
FRANSA 2.033,750 KG
UKRAYNA 1.735,000 KG
BİRLEŞİK DEVLETLER 1.275,000 KG


Son dönemde bulgur tüketiminin arttığı söyleniyor. Kişi başı tüketim ne kadar?

Bulgurun Türkiye’de yıllık tüketimi kişi başı 13 kg düzeyinde. Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgelerinde daha fazla, Batı bölgelerinde ise daha düşük. Ege ve Marmara bölgelerinde kişi başı tüketim 7-8 kg seviyelerinde. Ortadoğu ülkelerinde ise kişi başı tüketim miktarı 25-30 kg civarında.

Gelecek nesile, çocuklara bulguru sevdirmeliyiz. Onunla yetişmediler, maalesef artık bilmiyorlar, bu kültürü onlara vermek istiyoruz. Bu amaçla Sirha Gıda Fuarı’nda çocuklar için geliştirdiğimiz için 3 ayrı ürünü lanse ettik. Hem besin değeri yüksek hem de yapımı kolay ürünler. 2018 başında tüm Türkiye’de raflarda olacak. Şu anda ürün gamımızda 7 çeşit ürün var ama biz katma değeri yüksek ürünler geliştirmek istiyoruz.

Bunun yanında, son yıllarda ülkemizde çiğköfte zincirlerinin artmasıyla gençler arasında bulgurun çiğköfte olarak tüketilmesi çok yaygınlaştı. Ayrıca sofralarda bulgur pilavı, içli köfte, kısır ve mercimek köftesi olarak çok yaygın şekilde tüketiliyor. Aşurelik bulguru da sofralarımıza taşıyoruz. Bulgurdan yapılan 50’ye yakın yemek çeşidi var.