Ülkelerin kahvaltı alışkanlıkları nasıl?

Geleneksel Türk kahvaltı sofralarında el yapımı reçeller, yörelere özgü peynirler, zeytinler, helvalar, sucuk, domates, salatalık, yumurta ve daha da fazlası mevcut. Peki farklı ülkelerin kahvaltı alışkanlıkları nasıl?

Büşra Sözen

Her ülkenin kendine özgü konuşma dili, örf ve adetleri,yemek kültürleri, yöresel yemekleri olduğu gibi kendilerine özgü kahvaltı alışkanlıkları da var. Geleneksel Türk kahvaltı sofralarında el yapımı reçeller, yörelere özgü peynirler, zeytinler, helvalar, sucuk, domates, salatalık, yumurta ve daha da fazlası mevcut. Peki farklı ülkelerin kahvaltı alışkanlıkları nasıl? Günün en önemli öğünü kahvaltıya biz bu kadar zengin bir sofra ile başlarken farklı ülkelerin kahvaltı sofralarında hangi besinler yer alıyor? Bu sayımızda ülkelerin kahvaltı alışkanlıkları hakkında sizler için bir derleme yaptık.

Yeni Zelanda

Yeni Zelanda, Pasifik Okyanusu güneyinde bulunan bir ada ülkesi. Güney Yarımküre’de, Polinezya yakınlarında ve Avusturalya’nın yaklaşık 1,500 km güney doğusunda yer alıyor.
Yeni Zelanda halkı kendilerine “kiwi” derler. İsim ülkeye özgü uçamayan bir kuş olan kıvıden gelir. Yeni Zelanda mutfağı genel olarak kuzu eti, tavuk eti, domuz eti, geyik eti, somon balığı, ıstridye ve midye gibi protein ağırlıklı gıdalardan oluşmaktadır. Yeni Zelanda’ya özgü kabuklu deniz canlılarından pipis ve tuatua, genellikle kıyı bölgelerinde yaşan Māori toplulukları tarafından tercih edilmektedir. Kumara adı verilen tatlı papates ve kivi meyvesi de Yeni Zelanda’da yetişen ve yerliler tarafından sevilen gıdalar arasında yer almaktadır. Süt ürünleri, kırmızı et, meyve-sebze ve şarap ihracatı, Yeni Zelanda ekonomisinin önemli ürünlerini oluşturmaktadır.
Ülkenin özel bir yemeği olan “hangi” geleneksel Maori yöntemleriyle yer altında pişirilen bir yahni türüdür. Bir hangi yemeğinde “kumara” olabileceği gibi patates ve balkabağı, kuzu veya domuz eti bulunabilir. Yeni Zelanda’da çay ve kahve oldukça popülerdir. Peki bu bölgenin kahvaltı alışkanlığı nasıl? Kahvaltıda sıklıkla tükettikleri besinleri neler? Yeni Zelanda’nın kahvaltı alışkanlığı hakkında Yeni Zelanda Büyükelçiliği, Misyon Şefi Yardımcısı Ed Mclsaac şu bilgileri verdi:
Yeni Zelandalılar’ın kahvaltı alışkanlıkları hafta içi ve hafta sonu farklılık göstermektedir. Hafta içi günlerde mısır gevreği veya tostun yanısıra kahve, çay veya meyve suyu içiyorlar. Hafta sonları ise yumurta, domuz pastırmas, mantar, sosis ve “hashbrown” (mücver) gibi daha doyurucu ve zengin bir kahvaltıyı tercih edebiliyorlar. Kahvaltı “smoothy”leri gün geçtikçe daha popüler hale geliyor. Birçok Yeni Zelandalı kahvaltı ogününü atlıyor. Hafta içi 6 -7:30 arası, hafta sonu ise daha geç saatlerde kahvaltı yapılıyor.
Bunun haricinde, birçok Yeni Zelandalı kahvaltıda ekmek ve tostla beraber iyi giden “marmıte” yemeyi tercih ediyor. Yeni Zelanda dışında İngiltere ve Güney Afrika da marmıte bulunuyor ama hiçbirinin tadı aynı değil. Örneğin Avustralyalılar “vegemite” yemeyi tercih ediyor. Yeni Zelanda’da 2011 yılında meydana gelen bir depremde Christchurch’te bulunan tek marmıte üreticisi zarar görmüş ve bu durum ülkedeki marmıte talebinin aylarca karşılanamamasına yol açmış. Buna da halk arasında “marmegeddon” ismi verilmiş.
*Marmıte: Ekmek, tost, tuzlu bisküvi veya kraker gibi ürünlerin üzerine sürülerek yenen tuzlu, köpüklü mayalanmış bir yiyecek.
**Vegemite: Marmıte yerine kullanılan aynı yöntemle mayalanmış koyu kahverengi bir yiyecek.

İtalya

İtalya, Güney Avrupa'da büyük ölçüde İtalya Yarımadası üzerinde yer alan bir ülke. İtalya, en büyükleri Sicilya ve Sardinya olmak üzere Akdeniz'de irili ufaklı pek çok adanın da sahibidir. Dünyanın en zengin mutfaklarından biri olan İtalyan mutfağı karakteristik özellikleriyle öne çıkıyor. Bölgelere göre farklılık gösteren İtalyan mutfağında sebze ve hamur işleri ağırlıklı olarak tüketiliyor. Peynir ve şarap İtalyan mutfağının önemli öğeleri arasında, Espresso'nun da İtalyan mutfağında yeri büyük. Tüm dünya tarafından bilinen italyan lezzetleri; pizza, spagetti ve bazı makarnalar ile bunların kendilerine özgü sosları, risotto, parmesan peyniri, lazanya ve tiramisu. İtalya, dünyanın en çok zeytin ağacı olan ülkesi. Ancak İtalyanlar zeytini yemek için değil zeytinyağı yapmak için kullanıyorlar. Bu bölgenin kahvaltı alışkanlığı hakkında İtalyan Kültür Merkezi şu bilgileri verdi: İtalyanların kahvaltı alışkanlığı Türk kahvaltılarından son derece farklı. Bir espresso kahve+bisküvi yada capuccino+bisküvi/cornetto kahvaltı için yeterli olur. Hatta pek çoğu evde bile kahvaltı yapmazlar, işe giderken ayaküstü bir barda atıştırırlar. Güzel havalarda emekli yaşlıların bile evlerinin yakınındaki bir barda kahvaltı yaptıklarına şahit oluruz. Hafta sonları ise, biraz daha abartıp, reçel+ ekmek + espresso/capuccino ile kahvaltı yaptıklarını görürüz. Kahvaltıda salatalık, sucuk, sosis, peynir bir İtalyan'ın hayal bir edemeyeceği şeylerdir. Ayrıca peynir İtalyanlarda, yemek sonrası farklı peynirlerden oluşan bir peynir tabağı şeklinde masaya konur.”

Fransa

Fransa, ana kara toprakları Batı Avrupa'da bulunan ve dünyanın pek çok bölgesinde denizaşırı toprakları olan bir ülkedir. Batı Avrupa'da, Avrupa Birliği içerisinde en büyük alana sahip ülkedir. Avrupa'da tarımsal üretimin en fazla olan bölgesidir. Şeker pancarı, buğday, sebze, meyve üretimi ve bağcılık bu bölge için önemli.
Fransız mutfağı Fransa'nın bölgelerine göre farklılık gösterir. Kırmızı etten,deniz ürünlerine ve süt ürünlerine kadar çok değişik türlerde besin Fransız mutfağını biçimlendiriyor. Şarap ve peyniri ile öne çıkan Fransa'da peynir çeşitliliği çok, bu da peynirle karıştırılarak elde edilen yemeklerin de artmasına neden olmuş. Öğle ve akşam yemeklerinde yemek ne olursa olsun yanında şarap tüketilmesi Fransız yemek kültürüne özgü bir durum. Peki Fransızlar kahvaltıda ne tüketiyor? Sabah kahvaltısında Fransızların tükettikleri besinler hakkında Türkiye yaşayan Fransız Stéphanie Maillet şu bilgileri verdi: Fransızların büyük çoğunluğu, sabahları sütlü ya da sade kahve içerler. Çocukluk yıllarına nostalji duyanlar için, büyük bir bardak sıcak çikolata içeceklerdir. Her sabah, fırına gitme cesaretini gösterenler için, taze baget ekmeği, sade veya çikolatalı kruvasan veya çörek. Vitamin deposu için ise, zamanı olanlar için, taze sıkılmış portakal suyu. Yaz aylarında, alışkanlıklar biraz değişir, bazıları büyük bir kase tahıllı gevreği tercih eder. Genel anlamda, Fransız kahvaltısını oluşturan temel öğeler şunlardır: çay ya da kahve, tereyağlı veya reçelli ekmek ya da kruvasan (ikisi bir arada değil) ve bir bardak portakal suyu. Fransa’daki bir kafede, “French Breakfast” istediğinizde, yanında bir de ‘kremalı kahve’ denilen sütlü kahve sunulacaktır.
Genellikle, kahvaltının saat 6 ila 8 arası yapıldığını söyleyebiliriz, evin, işe mesafesine bağlı olarak. Bazıları, evden çıkmadan sadece kahve içerek, kahvaltılarını ofiste veya yolda (metroda ya da trende), bazıları ise, öğle yemeğine kadar acıkmamak için “sağlam” bir kahvaltı yapacaklardır. Yemek yemeği sevenler ise, ofiste, kahve molasında, ikinci bir kahvaltı yapacaklardır.”

Hollanda

Hollanda, Kuzeybatı Avrupa’da Almanya ile Belçika arasında kalan bir kıyı devletidir. Hollanda özellikle peynirleri, yeldeğirmenleri, bisikletleri, laleleri, Holştayn adı verilen inekleri ile tanınıyor. Kuzey, güney ve batı olmak üzere üçe ayrılan Hollanda mutfağının kuzey bölgesi diğer iki bölgenin mutfağına göre daha az gelişmiş. Bölgede tarımdan dolayı et tüketimi ve et ile yapılan yemekler yaygınlık gösteriyor.
Ülkenin güney bölgesi öğünlerinde sebze ve çorba ağırlığında beslenirken batısında peynir, mayonez ve hardal tüketimi yaygın. Et ve sebzeyi birleştiren bir yemek kültürüne sahip olan Hollanda'da patates tüketimi de oldukça yaygın. Peki Hollandalılılar kahvaltı sofralarında hangi besinlere yer veriyorlar? Hollanda'nın kahvaltı alışkanlığı hakkında Hollanda Kültür Ataşesi Quirine van der Hoeven şu bilgileri verdi: Hollandalılar kahvaltılarında geleneksel olarak ekmek yerler. Tereyağı sürdükleri ekmeğe muhakkak reçel, peynir ya da salam eşlik eder. Fıstık ezmesi ve ekmeğin üzerine serpilen çikolata parçacıkları da hem yetişkinlerin hem de çocukların favorilerindendir. Kahvaltıda süt, çay ve kahve içilir. Pazarları ya da Paskalya gibi özel günlerde kahvaltılar daha da çeşitlenir. Örneğin; taze sıkılmış portakal suyu, kaynamış yumurta ve üzümlü ekmek veya 'Fryske sûkerbôle' denilen ve orjinalinde kuzey bölgesi Frizya’ya ait olan şekerli ekmek sayılabilir. Oxfam verilerine göre Hollanda dünyada en sağlıklı beslenme alışkanlığının olduğu ülke ama sanırım geleneksel kahvaltı alışkanlıkları bunun dışında kalıyor. Son yıllarda insanlar daha az ekmek yeme eğilimindeler. Bunun yerine müsli ve meyve ilave ettikleri yoğurdu tercih ediyorlar. Son olarak meyveli smoothieler de çok popüler. Bence yine de Hollanda kahvaltısı sağlık ve çeşitlilik açısından dünyanın önde gelenlerinden olan Türk kahvaltısı ile kesinlikle yarışamaz. Hafta içi Hollanda’da okullar genelde 8:30’da açılıyor. Aileler için kahvaltı saati, okula gidiş için gerekli zamanı da hesaplayacak olursak, genelde 7:30’dur. Ben Hollanda’da işime bisikletle gitme şansına sahiptim ve çocuklarımı da yol üstündeki okula bırakıyordum. Hafta sonları ise kahvaltılar daha geç başlar ve biraz daha rahattır. Özel günlerde de herkes kahvaltısını geniş aileleri ile birlikte yaparlar. Profesyonel çalışanlar da aileleri ile birlikte kahvaltı etmeye gayret ederler ama trende ya da ofiste yedikleri sandviçler ile güne başlayanları da görebilirsiniz.

Şili

Şili, Arjantin'in batısında, And Dağları ile Büyük Okyanus arasında kalan, kuzeyden güneye 4 bin 300 km boyunca uzanan bir Güney Amerika ülkesidir. Şili mutfağına özgü lezzetler; Endülüs kültürüne özgü ve İspanya'dan Şili'ye gelmiş olan bir çeşit pide “empadanas”, bal kabağı, domates, barbunya, mısır, kurutulmuş portakal, pul biber, soğan, sarımsak, ve fesleğen ile hazırlanan yemek “porotos granados”, tavuk hindi veya biftekle yapılan “cazuela” ve Santiago usulü et rostosu “asado”. Peki Şili'nin kahvaltı alışkanlığı nasıl? Şili Kültür Ataşesi Bay Paulino Toledo kahvaltı alışkanlıkları hakkında şu bilgileri verdi: Geleneksel Şili Kahvaltısı (Sahanda yumurta, peynir, domuz sucuğu ve pastırması, kızartılmış hamur)'dan oluşuyor. Şili’de kahvaltı alışkanlığı günlük hayatın akışına ve kişilerin alışkanlıklarına göre çeşitlilik göstermektedir. Kahvaltıda ağırlıklı olarak tüketilen besinler: Peynir, tereyağı, yumurta, jambon, salam, pastırma, çeşitli marmelatlar ve reçellerdir. Kahvaltıda yenen ekmek ya günlük olarak ekmek fırınından alınır ya da evde yapılır. En çok yenen üç çeşit ekmek bulunmaktadır; Hallulla, fransız ve evde hazırlanan amasado ekmeği. İçecek olarak genellikle çay, kahve, süt veya çeşitli meyve suları (portakal, elma, kivi, üzüm) tüketilir.
Bu kahvaltılar dışında ‘Desayuna Rapido’ denilen yani çabuk kahvaltıda ise daha çok işe giderken yapılan ve daha az malzemeden oluşan kahvaltı çeşitleri bulunmaktadır. En yaygın olanlar, avokado veya yumurta ile yapılan tostlardır. Yumurtanın kalbe iyi geldiğine inanıldığından kalp şeklindeki küçük tavada pişirilmiş yumurta ve kızartmış ekmek hazırlanır. Kızarmış ekmek üzeri avokado ve çay da tüketilir. Genellikle haftasonları yani zaman sıkıntısı olmaksızın hazırlanan kahvaltılarda bulunan ve menemene benzeyen tavada yumurta hazırlanır. Kahvaltıda tüketilen tüm besinlerin sağlıklı olduğuna inanılır.

KAYNAKÇA

(https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0talya#B.C3.BCy.C3.BCk_.C5.9Fehirler)
(https://gezimanya.com/Yazilar/italya-ile-ilgili-kisa-bilgiler)
(https://tr.wikipedia.org/wiki/Fransa)
(http://www.kirsehirtso.org.tr/Portals/84/ulke_raporlari/FRANSA%20%C3%9CLKE%20RAPORU.pdf)
(https://tr.wikipedia.org/wiki/Fransa#Mutfak)
(http://blog.prontotour.com/fransiz-mutfaginin-sirlarini-biliyor-musunuz/)
(http://www.nedirkimdirbilgilen.com/2014/01/fransa-hakknda-vikipedi-bilgiler.html)
(https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eili)
(http://www.hollandacakursuistanbul.com/hollanda-hakkinda-genel-bilgi-2/)
(https://gastromanya.com/hollanda-mutfagi-hakkinda-genel-bilgiler/)
(https://gezimanya.com/sili/sili-mutfagi)