Ambalajın akıllısı zekisi

Akıllı ambalajlama sistemleri, gıdanın raf ömrü boyunca iç ve dış durumunu gösterebilen, ürün kalitesi ile iletişim kurabilen sistemlerden oluşuyor.

Nur Coşkun İstanbulluoğlu

nurcoskun@net-iletisim.com

Çevremizi sarmalayan her şey akıllanıyor. Öyle ki, artık biz eşyaların aklına yetişmeye çalışıyoruz adeta… Ambalajları, etiketleri ve kullanma talimatlarını doğru anlama kursları açılsa yadırgamayacağız yakında. Çünkü akıllı olmayan hiç bir şeyin pazarda yer bulamayacağı günler kapımızda. Kendi akıllı olmasa da ambalajı akıllı hatta zeki olan ürünlerle dolmaya başladı mağazalar. Akıllı insanların geliştirip, ürettiklerini, akıl tembeli tüketicilerin kullanması da zorlaşıyor haliyle…Alışverişte sağlıklı ürünü tanımak için daha uyanık ve dikkatli olmak gerekiyor.

Örneğin gıda ambalajlarında kaliteli ve uzun raf ömürlü ambalaj teknikleri her geçen yıl ivme kazanıyor. Ambalaj sanayindeki uzmanlar, ürünün tüketiciyle buluştuğu son ana kadar varlığını sürdüren kontrol mekanizmaları geliştiriyor. Çünkü üretimden tüketime kadar olan sağlık zincirinin de kırılmaması şart. Depolama, nakliye, istifleme süreçlerini bozulmadan atlatabilmesi önemli. İşte bu noktada ambalaja akıllılık kazandıran parçalar tasarlanıyor. Ambalajın iç ve dış özelliklerini göstermek ve ürün koşulları üzerinde iletişim kurabilmek üzere hazırlanıyor malzemeler. Ambalaj sanayini adeta kuantum fiziği yönlendiriyor. Eşyanın tepkisi üzerine kurgulanıyor tüm süreçler.

Akıllı ambalaj için üretilen teknolojik materyaller, ürünle temas edecek şekilde paketin içinde yerini aldı. Ambalajın üstüne akıllı etiket biçiminde uygulamak da mümkün tabii. Bu materyaller ürün ile ilgili bilgileri elektronik olarak bir takım okuyuculara gönderiyor. Sonuçları renk değişimi şeklinde ürünün kalitesini gösteren bilgi olarak tüketicinin görebileceği yapıya dönüşüyor. Bundan sonrasını algılayıp, bozuk ürünü almamak da tüketicinin dikkatine kalıyor.

Pasif ambalajdan akıllıya geçiş

Gıda güvenliği ve kalitenin hayatımızda ön plana çıkmasıyla birlikte az işlem gören, kolay hazırlanabilen, tüketime hazır, ambalajlanmış gıdalar artık daha popüler. Buna paralel olarak eskiden sadece gıdayı korumayı amaçlayan pasif ambalajlama teknolojileri yerini, gıdaların korunmasında, satılmasında, özelliklerinin iyileştirilmesinde, çevresel atık değerlerinin azaltılmasında önemli rol oynayan, aktif ve akıllı ambalajlama teknolojilerine bırakmaya başladı.

Akıllı ambalajlama sistemleri, gıdanın raf ömrü boyunca iç ve dış durumunu gösterebilen, ürün kalitesi ile iletişim kurabilen sistemlerden oluşuyor. Gıdanın güvenliği ve kalitesi açısından tüketiciye bilgi sağlıyor. Zaman-sıcaklık indikatörlü, biyosensörlü ve özel barkodlu ambalajlar; hissetme, izleme ve işaret etme potansiyeli olan akıllı ambalajlara örneklerden sadece bir kaçı.

Ambalajın zekisi de var

Akıllı ambalajların ötesinde “zeki ambalajlar” denilen bir ambalaj sınıfı da var. Zeki ambalajlar içindeki ürünün durumunu izleyerek nakliye ve depolama sırasında ürünün kalitesi hakkında bilgi veriyor. Tedarik zincirinde ürün akışını “anında görüntü” ile izleyebilen zeki ambalajlarda, istif raflarında ve konteynırlarda radyo frekansı ile tanıma yöntemi kullanılıyor. Bozulma reaksiyonlarının hızının azaltılması ve gıdanın raf ömrünün daha da uzatılabilmesi için ambalaj içindeki ortamın değiştirilmesi ya da modifiye edilmesi mümkün oluyor. Ürünü dış etkenlerden korumada bariyer olarak kullanılan ambalaj materyaline ekstra özellikler kazandırılıyor.

Akıllı ambalajlar hayatımıza son hızla girerken, ürün maliyetlerini de aynı hızla yükseltiyor olabilir. Ancak bu tür ambalajların ürünlerde yaygın kullanılması oranında maliyetlerin zaman içinde düşmesi de mümkün oluyor diyor uzmanlar. Aynı diğer akıllı cihazlarda olduğu gibi, piyasaya girişte maliyetler yüksek iken ilerleyen dönemlerde makul seviyelere düşebileceği bekleniyor.

Kasım 2016 sayısının 16.sayfasında yayımlanmıştır.

Yazarın diğer yazıları