Yaka’ya bir kez daha en iyi kiraz işleme tesisi ünvanı

Batı Trakya Türklerinin iktisadi kalkınmasının şart olduğunu savunan rahmetli Dr. Sadık Ahmet’in öngörüsü ve vasiyeti kapsamında oğlu Levent Sadık Ahmet’in girişimleri ile Gümülcine’de 2017 yılında Yaka IKE taze kiraz işleme tesisi kurulmuştur.

Batı Trakya Türklerinin iktisadi kalkınmasının şart olduğunu savunan rahmetli Dr. Sadık Ahmet’in öngörüsü ve vasiyeti kapsamında oğlu Levent Sadık Ahmet’in girişimleri ile Gümülcine’de 2017 yılında Yaka IKE taze kiraz işleme tesisi kurulmuştu. Gümülcine’de kurulu Yaka’nın Yunanistan’ın en iyi kiraz işleme tesisi olma ünvanı bir kere daha tescillendi.

Prof. Dr. Onur Devres
Devres Teknoloji ve Danismanlik Ltd. Sti.
onur@devres.net


Batı Trakya Türklerinin iktisadi kalkınmasının şart olduğunu savunan rahmetli Dr. Sadık Ahmet’in öngörüsü ve vasiyeti kapsamında oğlu Levent Sadık Ahmet’in girişimleri ile Gümülcine’de 2017 yılında Yaka IKE taze kiraz işleme tesisi kurulmuştur. Gıda kalitesi ve güvenliğinin sağlanması ile ilgili kalite sisteminin oluşturulması kuruluş çalışmaları ile birlikte başlamıştır. Bunun sonucunda Yaka IKE, 2017 yıllında BRC Küresel Gıda Standardı Kalite Belgesi denetlemesinde BRC AA notunu almıştır. 2018 yılı yenileme kapsamında yapılan denetimlerde ise BRC AA+ notunu alarak, Yunanistan’ın en iyi kiraz işleme tesisi unvanını biraz daha yukarıya taşıyarak, bir kere daha tescillemiştir.
Gümülcine tarımsal üretim bakımından zengin olup, pamuk, tütün, buğday, meyve ve sebze üretimi yapılmaktadır. Yaka olarak adlandırılan bölge, erkenci kirazları ile tanınmaktadır. Ancak geçtiğimiz yıllara kadar, kiraz ve diğer meyvelerin değerlendirilmesi için yapılan girişimler başarı ile sonuçlanmamıştır.
2015 yılı ortalarında tesisin planlanması ile ilgili ilk çalışmalara başlanmıştır. Gıda güvenliği ile ilgili sistem ve belgelendirmelere uygun; tüm Dünya’ya ihraç yapabilecek şekilde donatılmış bir tesis kurulumu hedeflenmiştir. Bu amaçla Prof. Dr. Onur Devres’in (Devres Teknoloji Ltd. Şti.) yönetiminde mimari, teknik ve tesisat projeleri hijyenik mühendislik ve tasarım ilkeleri temel alınarak oluşturulmuştur. Tesis arazisinin satın alınması 2015’de yapılmasına ve tüm girişimlere rağmen, 2015 ve 2016 yıllarında inşaat ile ilgili izinler alınamamış, bu nedenle projenin hayata geçmesi uzamıştır. Kasım 2016 sonunda temel atılmış ve tesis Nisan 2017’de kiraz sezonu öncesi tamamlanmıştır.

Kiraz temini ile ilgili çalışmalara üreticilere eğitim ile başlanmıştır. Bu kapsamda kiraz yetiştiriciliği ile ilgili seminerler yapılmış; Gümülcine ve çevresindeki kiraz bahçeleri ziyaret edilerek, ağaç ve üretici değerlendirilmesi yapılmıştır. Bunun sonucunda belirlenen 300 üreticiye GlobalGAP eğitimi verilmiş ve devamında sertifikasyon işlemlerinin tamamlanmasına yardımcı olunmuştur. Böylelikle gıda güvenliği ve kalitesi ile ilgili olmazsa olmaz hususlardan, izlenebilirlik konusu sağlam temeller üzerine oturtulmuştur. Bu şekilde en uygun hasat zamanında, GlobalGAP ilkesini kullanan doğru üreticinin yetiştirdiği, mümkün olan en iyi kirazın temini mümkün olabilmiştir. Tesise giren kirazda da izlenebilirlik sürdürüldüğünden dolayı, bahçeden rafa takip gerçekleştirilebilmektedir.

Önümüzdeki yıllarda üretimin sürdürülebilmesi ve işleme sezonunun uzatılabilmesi için, çeşit ve rakım bazlı çalışmalara da başlanmıştır.
Kiraz üretim bahçeleri tesise 30-40 km mesafededir. Bu nedenle sabah hasat sonrasında kasalara doldurulan kiraz üreticiler tarafından tesise getirilmektedir. Öncelikle üreticiden teslim alınan kirazın kalitesi kontrol edilip, barkod ile mal kabul işlemi yapılmaktadır. Ardından kiraz 0.8 m x 1.2 m plastik palet üzerine yerleştirilmiş kasalarda, saatte 4 ton kiraz soğutma kapasitesi olan su ile ön soğutma cihazına beslenmektedir. Bu cihazda üreticinin getirdiği 22-23°C civarındaki kirazın çekirdek sıcaklığı, 15 ila 17 dakika arasında 3°C’ye düşmektedir. Devamında işleme kapasitesine bağlı olarak kiraz depoya ya da işleme hattına alınmaktadır. Bundan sonra kirazın tesis içinde hareketi soğuk su kanalları ve devamında çok kısa bir süreliğine 15°C’de sabit tutulan ortamda gerçekleştirilmektedir. Böylelikle hiçbir şekilde kirazın sıcaklığının yükselmemesi sağlanmaktadır. Kasalardan su havuzuna boşaltılan kiraz, yıkama işlemini takiben ilk olarak sap ayırmaya girmektedir. Daha sonra elektronik boylama işlemi başlamaktadır. Raylar üzerinde sıralı halde olan kirazların görüntüleri işlenerek ayırma işlemi yapılmaktadır. Bu sırada 36 adet optik göz ile saniyede 4 bin tane fotoğraf çekilmekte ve işlenmektedir. Bunun sonucunda çatlak, buruşuk vb. kirazlar ayrılmakta; 1 ve 2 numaralı banda 26 kalibreyi gönder, 3 ve 4 numaralı banda 30 kalibreyi gönder talimatları ile beslenen kirazlar tartılarak modifiye atmosferde paketlenerek; 2 kg, 5 kg ve 6 kg’lık karton kutulara, devamında 0.8 m x 1.2 m EPAL Euro paletlere yerleştirilmektedir. Sevkiyata bağlı olarak soğuk hava deposunda günler mertebesinde tutulan kirazlar, soğutulmalı araçlar ile sevk edilmektedirler.

34 dekar arazi üzerine kurulan Yaka İKE Kiraz İşleme Tesisi, 1.800 metrekare kapalı alan üzerine inşa edilmiş ve 2.7 milyon Euro’ya mal olmuştur. Kalite ve izlenebilirlik sistemi kapsamında BRC, IFS, ISO 22000, GlobalGAP, GS1, GRASP ile ilgili belgelendirmeler ve çalışmalar tamamlanmıştır. Söz konusu belgelendirmelerin sürdürülebilir olması için üreticiler ve Yaka IKE çalışanları sürekli bir şekilde konuları ile ilgili eğitim almaktadırlar.
Yöredeki tek sanayi tesisi olan Yaka IKE, önümüzdeki yıllarda 1,200 ton kiraz ve diğer meyveler ile işlem hacmini artırmayı planlamaktadır.

Dr. Sadık Ahmet

7 Ocak 1947’de Gümülcine’nin Sirkeli Köyü’nde doğan Batı Trakya Türkleri’nin lideri Dr. Sadık Ahmet, ilköğrenimini köyünde bulunan ilkokulda; orta ve lise öğrenimini ise Gümülcine Celal Bayar Lisesi’nde tamamlamıştır.
Üniversite eğitimine, 1966 yılında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne başlamış, ancak bir yıl sonra Selanik Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne geçmiştir. 1974 yılında mezun olduktan sonra, Yunan ordusunda 34 ay piyade eri olarak askerlik görevini yapmıştır.
Sadık Ahmet, Orta Yunanistan’daki mecburi hizmetini takiben 1978 yılında Batı Trakya’ya dönerek cerrahlık ihtisasına başlamıştır. Bu dönemde Batı Trakya Türkleri’nin toplumsal sorunlarıyla ilgilenmeye başlamış; 1980’li yıllarda Batı Trakyalı Türklerin sorunlarını dünya kamuoyuna duyurma bağlamında çeşitli girişimlerde bulunmuştur.
Dr. Sadık Ahmet, Batı Trakya Türk azınlığının haklarının imza altına alındığı Lozan Barış Antlaşması’nın yıldönümü olan 24 Temmuz 1995 günü, 48 yaşında iken şüpheli bir trafik kazasında hayata veda etmiştir. Gümülcine Kahveci Mezarlığı’nda toprağa verilmiştir.

Levent Sadık Ahmet

1979 yılında Gümülcine’de doğmuştur. Dr. Sadık Ahmet’in 24 Temmuz 1995 günü, 48 yaşında iken rahmete kavuşması sonrasında, ailece İstanbul’a yerleşmişler ve lise eğitimini İstek Vakfı Bilge Kağan Koleji’nde tamamlamıştır. Marmara Üniversitesi, İngilizce İşletme Bölümü mezunudur.
Yaklaşık onbeş yıldan beri DCT Trading Dış Ticaret Limited Şirketi Sahibi olarak, Yunanistan yıllık toplam pamuk üretiminin %35’inin alım satımı ile Uluslararası Pamuk Ticareti yapmaktadır. Dünya pamuk ticaretinin önde gelen oyuncularından Japon Toyoshima and Co. Ltd. ve Fransız Devcot S.A. şirketleri ile işbirliği yapmaktadır.
Dostluk Eşitlik Barış Partisi Gençlik Kolları Kurucusu olup; halen DEİK Türkiye-Yunanistan İş Konseyi Başkanı, DTİK Balkanlar Komite Başkan Yardımcısı ve Yunanistan Temsilcisi, Uluslararası Köprü Derneği Kurucusu ve Üyesi olarak faaliyet göstermektedir.

Temmuz 2018 sayısının 78.sayfasında yayımlanmıştır.